مقایسه میزان تثبیت نیتروژن در خاک سه رویشگاه مرتعی مطالعه موردی: چهاردانگه ساری

امنیت غذایی با خاک حاصلخیز شروع می شود از آنجایی که نیتروژن ضروری ترین ماده مغذی مورد نیاز گیاهان جهت رشد و تکثیر سلول ها و بافت های گیاهی و شرکت در ساختار بازهای آلی DNA، پروتئین ها و کلروفیل می باشد در فرایندهای فتوسنتزی و آنزیمی نقش اساسی دارد. تثبیت نیتروژن (Nitrogen Fixation) فرآیندی است که طی آن نیتروژن اتمسفری (N۲) به شکل های قابل استفاده برای گیاهان مانند آمونیاک (NH۳)، نیترات (۰) و نیتریت (No۲) تبدیل می شود. این فرآیند عمدتا توسط میکروارگانیسم های تثبیت کننده، نیتروژن شامل باکتری های همزیست مانند ریزوبیوم در (لگومها و باکتری های آزادزی (مانند آزوسپیریلوم) انجام می شود. تثبیت نیتروژن در مراتع تحت تاثیر نوع، خاک، ترکیب جامعه میکروبی و عوامل محیطی است. تحقیق حاضر با هدف مقایسه میزان تثبیت نیتروژن در خاک بین سه رویشگاه مرتعی در چهاردانگه ساری انجام شد که برای تحقق آن، ۲۷ نمونه خاک از سه رویشگاه به صورت طرح سیستماتیک تصادفی با استقرار سه ترانسکت در هر رویشگاه و برداشت نمونه خاک از عمق ۳۰ سانتیمتری در داخل هر پلات و سپس محاسبه درصد نیتروژن کل به روش کجلدال جرم مخصوص ظاهری به روش کلوخه پارافینی و میزان نیتروژن تثبیتی در محیط آزمایشگاه خاکشناسی دانشکده منابع طبیعی تربیت مدرس انجام گرفته و مقایسه میانگین ها بین میزان نیتروژن تثبیتی در خاک سه رویشگاه به کمک آزمون One-way ANOVA انجام شد. نتایج نشان داد که میزان تثبیت نیتروژن خاک در دو علفزار Dactylis glomerata و Festuca ovina اختلاف معنی دار با بوته زار Astragalus gossypinus به علت برخورداری از میزان بالاتر لاشبرگ و تجزیه مواد آلی ناشی از درصد بیشتر تاج پوشش کل در این دو علفزار نسبت به بوته زار و در نتیجه افزایش درصد نیتروژن کل خاک دارد.

کلیدواژه ها:

علفزار ، بوته زار ، مقایسه میانگین تثبیت نیتروژن ، چهاردانگه ساری