نقش تعامل چشمی معلم در احساس امنیت روانی دانش آموزان کلاس اول ابتدایی

ورود به مدرسه و آغاز فرایند رسمی آموزش، به ویژه برای دانش آموزان کلاس اول ابتدایی، مرحله ای حساس و تاثیرگذار در زندگی آنان است. در این مرحله، احساس امنیت روانی و آرامش در فضای کلاس درس، از عوامل کلیدی در مشارکت فعال، یادگیری اثربخش و رشد اجتماعی کودکان به شمار می رود. یکی از عوامل کمتر مورد توجه ولی موثر در شکل گیری این امنیت، تعاملات غیرکلامی معلم، به ویژه تعامل چشمی است. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی کیفی و با هدف بررسی نقش تعامل چشمی معلم در احساس امنیت روانی دانش آموزان کلاس اول ابتدایی انجام شده است. داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته با ۱۰ معلم و مشاهده مشارکتی در چهار کلاس درس گردآوری شده اند. تحلیل محتوای کیفی نشان داد که نگاه مستقیم، همراه با لبخند و حضور عاطفی معلم، تاثیر مستقیمی بر احساس دیده شدن، تعلق اجتماعی و اعتماد در دانش آموزان دارد. همچنین، تعامل چشمی موثر معلم منجر به کاهش اضطراب، افزایش جرات ورزی، و تقویت ارتباط عاطفی دانش آموز با مدرسه می شود. یافته ها نشان می دهد که تعامل چشمی، فراتر از یک رفتار طبیعی، ابزاری کلیدی در ایجاد پیوند روانی اجتماعی در کلاس درس است. بر این اساس، آموزش معلمان در زمینه مهارت های ارتباطی غیرکلامی، به ویژه مدیریت نگاه، می تواند نقش بسزایی در بهبود کیفیت روابط معلم شاگرد و افزایش سلامت روانی کودکان ایفا کند.

کلیدواژه ها:

تعامل چشمی ، امنیت روانی ، معلم ابتدایی ، ارتباط غیرکلامی ، دانش آموزان کلاس اول