اصول تربیت گفتاری در قرآن کریم با تکیه بر بعد اجتماعی

قرآن کتاب هدایت است و محتوای آن دربردارنده معارف و مفاهیم تربیتی بسیاری است که هریک برای رشد فکری، اعتقادی و معنوی انسان نقشی بسزا دارد. دامنه موضوعی مباحث قرآن کریم در سه محور اساسی؛ عقاید، احکام و اخلاق محدود می شود. اخلاق به عنوان ضلع سوم سه گانه هدایت بشر، یکی از مسائلی است که قرآن کریم بدان توجه داشته و به ابعاد مختلف آن پرداخته است. این محور مهم با هدف تربیت و پرورش انسان، دارای اصول و روش های گوناگون تربیتی در ابعاد مختلف فردی، اجتماعی، رفتاری، گفتاری و... است. این مقاله با روش پردازش توصیفی- تحلیلی، بر اساس آیات اخلاقی قرآن، به تحلیل آیات مرتبط با اصول گفتاری پرداخته و به این نتیجه رسیده که در آیات فراوان اصول تربیتی گفتار اجتماعی و مصداق های مختلف آن تبیین شده اند و شامل محورهای اساسی، عام بوده و قابل اجرا در همه زمانها و مکان هایند. در قرآن کریم اصول تربیت گفتاری لازم در روابط فردی و اجتماعی به صورت کامل بیان شده است. اصول ایجابی؛ حق گویی، راستگویی و نیک گویی و اصول سلبی؛ پرهیز از سخن باطل، زور، دروغ، لهو و بهتان از آن جمله اند.

کلیدواژه ها:

تربیت گفتاری ، اخلاق اجتماعی ، اصول ایجابی ، اصول سلبی