اثر مصرف تلفیقی کود نیتروژن و جلبک دریایی بر اجزای عملکرد و عملکرد دانه برنج (Oryza sativa L.) رقم هاشمی

کاربرد گسترده کودهای شیمیایی جهت تولید گیاهان زراعی منجر به آسیب­های زیست محیطی و اقتصادی شده است، در حالی که تلفیق کودهای شیمیایی با کودهایی از منابع زیستی و آلی، کاهش مصرف کودهای شیمیایی را به دنبال داشته و در راستای منافع زیست محیطی می­ باشد. به منظور تعیین سطح مناسب کود نیتروژن و محلول­ پاشی جلبک دریایی بر عملکرد و اجزای عملکرد برنج (Oryza sativa L.) رقم هاشمی، آزمایشی در قالب طرح بلوک­ های کامل تصادفی با سه تکرار در سال­ های ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ در روستای کیشاکجان و شهرستان رودسر، استان گیلان اجرا شد. عامل اصلی، کود نیتروژن از منبع اوره در پنج سطح (شاهد بدون مصرف کود، ۲۵، ۵۰، ۷۵ و ۱۰۰ درصد نیتروژن) و عامل فرعی محلول­ پاشی برگی کود حاوی جلبک دریایی در چهار سطح (شاهد بدون جلبک دریایی، ۰.۵، یک و ۱.۵ لیتر در هکتار) بود. نتایج نشان داد که کاربرد سطوح کود نیتروژن و محلول­پاشی جلبک دریایی بر ویژگی­های مورد بررسی معنی­دار بود. به طوری که بیشترین عدد کلروفیل متر (۳۵)، طول خوشه (۲۹.۳ سانتی­ متر)، وزن هزار دانه (۲۶.۳ گرم)، عملکرد شلتوک (۴۰۱۴ کیلوگرم بر هکتار)، عملکرد زیستی (۷۶۹۰.۸ کیلوگرم بر هکتار) و شاخص برداشت (۵۹.۵ درصد) در کاربرد ۷۵ درصد کود نیتروژن به دست آمد. افزون بر این، بیشترین مقدار ویژگی­ های بیان شده در محلول ­پاشی کود جلبک دریایی با غلظت یک لیتر در هکتار به دست آمد که با غلظت ۱.۵ لیتر تفاوت معنی ­دار نداشت. نتایج برهم کنش تیمارهای آزمایش نیز نشان داد که بیشترین ارتفاع بوته (۱۵۰ سانتی ­متر)، تعداد خوشه (۲۹) و تعداد دانه پر (۱۳۲.۴) به ترتیب مربوط به کاربرد ۱۰۰ درصد کود نیتروژن × یک لیتر در هکتار جلبک و ۷۵ درصد کود نیتروژن × یک لیتر در هکتار جلبک بود. کمترین تعداد دانه پوک (۴.۲) و درصد پوکی دانه (۳.۵) به ترتیب برای کاربرد ۷۵ درصد کود نیتروژن × عدم مصرف کود جلبک و ۷۵ درصد کود نیتروژن × یک لیتر در هکتار کود جلبک ثبت شد. در مجموع، محلول­ پاشی یک لیتر در هکتار جلبک و استفاده از ۵۰ و ۷۵ درصد کود نیتروژن جهت افزایش عملکرد و اجزای عملکرد رقم هاشمی در منطقه مورد مطالعه تیمار برتر بود.

کلیدواژه ها:

عملکرد شلتوک ، کلروفیل ، کود ، وزن هزار دانه