اثر کاربرد سطوح مختلف اسید هیومیک و اسید سالیسیلیک بر عملکرد و کیفیت دانه نخود (Cicer arietinum L.)

با توجه به اهمیت نخود (Cicer arietinum L.)، از نظر ارزش غذایی و مساحت کشت آن در دیم زارها، این پژوهش با هدف بررسی اثر کاربرد سطوح مختلف اسید هیومیک و اسید سالیسیلیک بر عملکرد و کیفیت دانه، نخود آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار در مزرعه‎ای واقع در شهرستان کرمانشاه با مختصات جغرافیایی ۳۴.۴۵ درجه شمالی و ۴۶.۵۸ درجه شرقی به­ صورت دیم اجرا شد. عوامل آزمایش شامل محلول پاشی برگی اسید هیومیک با سه سطح صفر، سه و شش لیتر در هکتار به عنوان عامل اول و اسید سالیسیلک در چهار سطح صفر، ۵۰، ۱۰۰ و ۱۵۰ میلیگرم در لیتر بودند. گیاهان در دو مرحله شروع ساقه رفتن (BBCH ۳۰) و قبل از گل دهی (BBCH ۵۹) محلول پاشی شدند. عملکرد و اجزای عملکرد نخود تحت تاثیر اثر ساده محلول ­پاشی با سالیسیلیک اسید قرار گرفتند. غلظت فسفر، روی، آهن و منگنز دانه تحت تاثیر اثر متقابل محلول­ پاشی اسید هیومیک و سالیسیلیک اسید معنی­ دار شد. نتایج نشان داد که بیشترین تعداد غلاف در بوته (۲۰.۸۷ عدد) با کاربرد ۱۵۰ میلیگرم در لیتر اسید سالیسیلیک به دست آمد. کاربرد غلظت ۱۵۰ میلی گرم در لیتر اسید سالیسیلیک به ترتیب باعث افزایش ۳۵.۲ و ۲۶.۸ درصدی تعداد دانه در مترمربع و وزن ۱۰۰ دانه نخود نسبت به شاهد آن شد. بیشترین عملکرد دانه، عملکرد زیستی و شاخص برداشت با کاربرد ۱۵۰ میلی گرم در لیتر اسید سالیسیلیک به دست آمد. محلول پاشی گیاهان نخود با اسید هیومیک و اسید سالیسیلیک سبب افزایش میزان عناصر غذایی و پروتئین دانه شد و کیفیت دانه نخود را افزایش داد. به طور کلی، محلول پاشی اسید هیومیک با غلظت شش لیتر در هکتار و اسید سالیسیلیک با غلظت ۱۵۰ میلیگرم در لیتر نقش موثرتری در افزایش غلظت عناصر، عملکرد و اجزای عملکرد نخود داشت. بنابراین محلول پاشی هم زمان اسید هیومیک و اسید سالیسیلیک می تواند به عنوان راهکاری مناسب جهت افزایش عملکرد و کیفیت دانه نخود استفاده شود.

کلیدواژه ها:

تعداد غلاف ، شاخص برداشت ، عناصر غذایی ، میزان پروتئین دانه ، وزن ۱۰۰ دانه