بسترهای زندگی جدانشین در ایران و چگونگی واکنش زوج ها؛ یک مطالعه کیفی

در این پژوهش جدانشینی همسران و بسترها و شرایط مرتبط با جدانشینی به­عنوان یکی از عناصر تحول در نهاد خانواده مورد بررسی قرار گرفته است. مشارکت­کنندگان تحقیق شامل همسران جدانشین بودند که با استفاده از روش نمونه­گیری هدفمند با ۱۵ نفر مصاحبه شد. پژوهش حاضر با به کارگیری رویکرد کیفی و استفاده از تکنیک مصاحبه (عمیق، نیمه­ساخت­یافته و باز) برای جمع­آوری اطلاعات تا رسیدن به اشباع نظری پیش رفت. برای استخراج و تحلیل یافته­ها از رویکرد تحلیل محتوای کیفی مایرینگ و نرم­افزار کیفی NVivo۱۰ بهره گرفته شده است. یافته های حاصل از مصاحبه ها شامل ۲۸ مفهوم اولیه، ۸ خرده مقوله و ۲ مقوله اصلی است. برپایه نظرات مشارکت­کنندگان، مقوله­های اولویت بسترها و شرایط اجتماعی، اقتصادی و خانوادگی و بسترهای فردیت در پذیرش جدازیستی ازجمله دلایل اصلی جدانشینی همسران انتخاب شدند. دلایل این جدانشینی در بین مردان و زنان متفاوت است. مردان، بیشتر عوامل اقتصادی، شرایط شغلی و اشتیاق به تحصیل را دلیل جدازیستی خود می­دانند و به نوعی بر اجبار و تحمیل شرایط تاکید می­کنند، اما زنان درعین­حال که شرایط شغلی و اشتیاق به تحصیل را دلیل جدازیستی خود اعلام کرده­اند، به این موقعیت به چشم فرصتی برای فردیت، حفظ حریم خصوصی و استقلال خود نگاه می­کنند. به نظر می­رسد، جدانشینی همسران ایرانی به منزله دگردیسی و تحول در اشکال خانواده نیست، بلکه نوعی تغییر در محتوای آن است.

کلیدواژه ها:

اشتیاق به تحصیل ، جدانشینی همسران ، خانواده ، مهاجرت ، فردیت ، سوژگی