آسیب شناسی نابرابری های جنسیتی و درماندگی خودآموخته شده زنان ایران

مقدمه: نابرابری جنسیتی که ریشه در ساختارهای اجتماعی و فرهنگی دارد، محدودیت ها و تبعیض های گسترده ای علیه زنان ایجاد کرده و منجر به احساس درماندگی آموخته شده می شود؛ حالتی که زنان باور می کنند توان تغییر شرایط خود را ندارند و این موضوع پیامدهای روانی و اجتماعی گسترده ای به همراه دارد. هدف پژوهش حاضر آسیب شناسی نابرابری های جنسیتی و درماندگی خودآموخته شده زنان ایران است. مواد و روش ها: این پژوهش با رویکرد کیفی و بر اساس پارادایم تفسیری از طریق تحلیل مضمون انجام شده است. جامعه آماری شامل ۱۳ نفر از خبرگان با اشراف به موضوع و تنوع فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی است که به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه عمیق نیمه ساختاریافته جمع آوری و با تحلیل مضمون کدگذاری، طبقه بندی و مضامین استخراج شدند. اعتبار داده ها اعتبارپذیری، انتقال پذیری، اتکاپذیری و تاییدپذیری  مورد تائید قرار گرفته است. یافته ها: تعداد ۷ مضمون فراگیر شامل تبعیض حقوقی، محرومیت آموزشی، خشونت قانونی، خشونت فرهنگی، تبعیض در اشتغال، محدودیت های مالکیت و محدودیت های پزشکی، ۲۷ مصداق عینی نابرابری جنسیتی، ۲۷ الگوی رفتاری درماندگی آموخته شده، ۱۸ آسیب و ۱۸ مداخله روانشناختی برای نابرابری جنسیتی و درماندگی آموخته شده زنان ایران احصاء گردید. نتیجه گیری: نابرابری جنسیتی و درماندگی آموخته شده در زنان ایران یک چرخه بازتولیدشونده است که ریشه در ساختارهای حقوقی، فرهنگی و اجتماعی دارد و پیامدهای گسترده ای بر سلامت روان، مشارکت اجتماعی و توسعه کشور دارد و نیاز به راهکار موثر و مداخلات روان شناختی همزمان با اصلاحات ساختاری و قانونی دارد.

کلیدواژه ها:

Behavioral pattern ، Concrete instances Learned ، helplessness ، athology ، Women ، آسیب شناسی ، الگوی رفتاری ، درماندگی آموخته شده ، زنان ، مصادیق عینی.