اثر طرحواره درمانی بر کاهش نشخوار فکری و بهبود عملکرد اجتماعی در بیماران مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر

اختلال اضطراب فراگیر یکی از شایعترین و ناتوان کننده ترین اختلالات روان شناختی است که با نگرانی های مزمن، افکار مکرر و غیرقابل کنترل و اختلال در عملکرد فردی و اجتماعی همراه است. یکی از ویژگی های بارز این اختلال نشخوار فکری مداوم است که به صورت افکار منفی و تکرارشونده درباره آینده، شکست یا کنترل ناپذیری موقعیت ها ظاهر می شود و بر روابط بین فردی، تصمیم گیری و کارکرد اجتماعی فرد تاثیر منفی می گذارد. از سوی دیگر، عملکرد اجتماعی این بیماران نیز معمولا به شدت مختل شده و فرد از تعاملات اجتماعی، فعالیت های گروهی و نقش های اجتماعی کناره گیری می کند. در این میان، طرحواره درمانی به عنوان رویکردی نوین، تلفیقی و عمقی در درمان اختلالات، مزمن با تمرکز بر اصلاح طرحواره های ناسازگار اولیه می تواند به کاهش نشخوار فکری و بهبود عملکرد اجتماعی در این بیماران کمک کند. هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی طرحواره درمانی بر کاهش نشخوار فکری و ارتقای عملکرد اجتماعی در افراد مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر است. این مطالعه با روش نیمه آزمایشی و با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل انجام شد. نمونه ای از بیماران مبتلا به GAD که به کلینیک های روانشناسی استان تهران در نیمه دوم سال ۱۴۰۳ مراجعه کرده بودند به صورت در دسترس انتخاب شده و پس از غربالگری، به دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم شدند. گروه آزمایش طی جلسات منظم طرحواره درمانی تحت مداخله قرار گرفت در حالی که گروه کنترل هیچ مداخله ای دریافت نکرده است. برای ارزیابی متغیرهای پژوهش از پرسشنامه نشخوار فکری نولن هوکسیما و مقیاس عملکرد اجتماعی وینلند استفاده شد. تحلیل داده ها با روش تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر انجام شد. نتایج این پژوهش می تواند به توسعه مداخلات موثر روان شناختی در درمان اختلال اضطراب فراگیر کمک کرده و زمینه ساز استفاده گسترده تر از طرحواره درمانی در فضای بالینی کشور باشد.

کلیدواژه ها:

اختلال اضطراب فراگیر ، طرحواره درمانی ، عملکرد اجتماعی ، نشخوار فکری