بررسی قصه پردازی تفسیر سورآبادی، از راه تطبیق آن با دیگر تفاسیر کهن و اندیشه های کرامی

جدا از آثار داستان پرداز متعارف و مشهور نظم و نثر هم­چون شاهنامه و مرزبان نامه، «تفاسیر قرآن کهن فارسی» نیز وجه قصه پردازانه شایسته تحقیقی دارند؛ پژوهش حاضر گامی است در این مسیر. پرسش اصلی پژوهش این است که سورآبادی در تفسیر خویش به چه شیوه ها و شگردهایی در روایت و نقل قصص انبیاء توجه داشته است و این شیوه ها چه نسبتی با روش مفسران شاخص کهن دارد. پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی و با ابزار کتابخانه و سندکاوی انجام یافته است. نتایج مطالعه نشان می دهد که این تفسیر بازگوی صرف روایت های دینی نیست، بلکه شیوه سورآبادی توجه به ادبیت زبان و پرداخت هنری و ذوقی نقل قصص است؛ آن قدر که درخشان ترین شیوه نگاه هنری و جمال شناسانه را به الاهیات اسلامی می توان در لابه لای قصص این تفسیر به شکل مستمر و فراگیر مشاهده کرد. تفکر عرفانی در این تفسیر برجسته بوده و در شیوه قصه پردازی آن نیز موثر واقع شده است. از جمله مهم ترین ویژگی قصه گویی او می توان به «تجسم بخشی» به حوادث و جزئیات روایات، «گفتگومحوری» در نقل قصه، «ذکر جزئیات» در توصیف، «پیرنگ شاعرانه»، «توجه به خاصیت رمزی اعداد» و... اشاره کرد. برای نشان دادن شیوه و شگرد موفق قصه پردازی، کاربست عناصر روایی و ذکر جزئیات در این تفسیر با متون تفسیری دیگر مقایسه و تحلیل شده است.

کلیدواژه ها:

تفسیر سورآبادی ، ترجمه تفسیر طبری ، قصه های پیامبران ، فن قصه گویی ، نقد متون نثر