قلمروی موضوعی خلافت انسان از خدا؛ بررسی تطبیقی دیدگاه قرآن و عهدین

خلافت انسان از سوی خدا در ادیان ابراهیمی اجمالا پذیرفته است. این مقاله بارویکرد تطبیقی قلمروی موضوعی خلافت انسان از خدا را از دیدگاه قرآن و عهدین بررسی می کند. هدف پژوهش، شناخت و تعیین دایره ماموریت انسان به عنوان خلیفه از جانب خدا در عالم بر اساس تعالیم ادیان ابراهیمی است که می تواند به تقریب دیدگاه پیروان این ادیان در ایفای مسئولیت های انسانی در جهان معاصر کمک کند. مقاله در گردآوری اطلاعات از شیوه کتابخانه ای و در حل مسئله از روش توصیفی- تفسیری با رویکرد تطبیقی سود می برد. یافته های تحقیق نشان می دهد که قرآن با تصریح به اصل خلافت انسان از خدا، آدمی را هم در امور تکوینی و هم در امور تشریعی خلیفه خدا می شمارد و ادله و شواهدی بر این امر دلالت دارند، از جمله: اطلاق آیه ۳۰ سوره بقره در خلیفه قراردادن انسان و نیز اقتضای سنخیت خلیفه با مستخلف عنه در اوصاف. اما در عهدین تلویحا و به طور ضمنی به جانشینی انسان از خدا اشاره شده است. در عهد قدیم، انسان به عنوان نماینده خدا در زمین معرفی شده و مسئولیتش آبادانی زمین و حکومت بر ساکنان آن است. مستفاد از این بیان، نوعی خلافت در امور تشریعی است. از عهد جدید در این باره چیزی شبیه دیدگاه قرآن (خلافت در همه امور) قابل برداشت است که البته بر محوریت شخصیت و خلافت حضرت مسیح (ع) بنا شده است.

کلیدواژه ها:

خلافت انسان از خدا ، خلیفه الله ، مستخلف فیه ، قرآن و عهدین ، مسیحیت ، یهودیت