طراحی و ارزیابی مدل اقتصادی اکوکلبه های نجومی در بیرجند برای توسعه پایدار گردشگری

با گسترش شاخه های نوین گردشگری علمی، اکوکلبه های نجومی به عنوان اقامتگاه هایی سازگار با محیط زیست و مجهز به زیرساخت های نجومی، در مسیر توسعه پایدار گردشگری کویری جایگاهی ویژه یافته اند. هدف این مقاله، طراحی و ارزیابی یک مدل اقتصادی ساده، بومی گرا و قابل اجرا برای راه اندازی اکوکلبه های نجومی در منطقه بیرجند است که ضمن حفظ محیط زیست، منجر به مشارکت بومیان و سودآوری پایدار شود. روش تحقیق مبتنی بر تحلیل میدانی پایان نامه، بررسی هزینه ها و درآمدهای مستقیم و غیرمستقیم، و مطالعه دو سناریوی اقتصادی (با مشارکت محلی و بدون مشارکت محلی) بوده است. یافته ها نشان داد که مدل اقتصادی پیشنهادی با سرمایه اولیه حدود ۷۵۰ میلیون تومان، نرخ بازگشت سرمایه ۲۴٪ و دوره بازگشت کمتر از ۳ سال، از قابلیت اجرایی بالایی برخوردار است. همچنین، مشارکت فعال بومیان در مدیریت، خدمات، روایت گری و فروش محصولات محلی، موجب افزایش ضریب همبستگی میان موفقیت اقتصادی و توسعه اجتماعی شده است. پیشنهاد مقاله، راه اندازی پایلوت اکوکلبه های نجومی با استفاده از مصالح بومی، تجهیز به تلسکوپ های ساده، طراحی تجربه رصد برای گردشگران و پیوند مستقیم با اقامتگاه های بوم گردی موجود است. این مدل می تواند به عنوان الگوی توسعه پایدار برای سایر مناطق کویری ایران نیز به کار گرفته شود.

کلیدواژه ها:

اکوکلبه نجومی ، گردشگری علمی ، توسعه پایدار ، بیرجند ، مدل اقتصادی ، مشارکت بومیان ، آستروتوریسم