چالش ها و فرصت های گسترش کشاورزی ارگانیک در راستای تحقق امنیت غذایی در مناطق روستایی ایران

کشاورزی ارگانیک به عنوان رویکردی استراتژیک در تامین امنیت غذایی پایدار و حفاظت از منابع طبیعی در مناطق روستایی ایران، موضوع اصلی این پژوهش است. با وجود ظرفیت های قابل توجه، توسعه این بخش با چالش هایی روبروست. این تحقیق با استفاده از تحلیل SWOT (نقاط قوت، ضعف ها، فرصت ها، تهدیدها)، به بررسی عوامل موثر بر گسترش کشاورزی ارگانیک و ارتباط آن با امنیت غذایی در مناطق روستایی ایران می پردازد. جامعه آماری شامل کشاورزان، کارشناسان و مسئولان محلی بود که از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با نمونه ای هدفمند (۲۰ تا ۳۰ نفر) داده ها جمع آوری شد. تحلیل مضمون برای داده های کیفی و تکنیک AHP (فرآیند تحلیل سلسله مراتبی) برای اولویت بندی عوامل SWOT به کار رفت. نتایج نشان داد که افزایش تقاضای بازار ارگانیک (میانگین ۴.۷) و کیفیت بالای محصولات ارگانیک (میانگین ۴.۶) به عنوان مهم ترین فرصت و نقطه قوت شناسایی شدند. در مقابل، کمبود آموزش تخصصی (میانگین ۴.۴) و تغییرات اقلیمی (میانگین ۴.۶) به ترتیب مهم ترین ضعف و تهدید محسوب می شوند. تحلیل AHP تایید کرد که فرصت ها (وزن ۰.۳۵) و نقاط قوت (وزن ۰.۳۰) بیشترین اهمیت را در توسعه این بخش دارند. این یافته ها نشان دهنده لزوم سرمایه گذاری بر آموزش، توسعه زیرساخت های بازار و حمایت های سیاستی پایدار است. گسترش کشاورزی ارگانیک نه تنها به بهبود کیفیت و سلامت غذا کمک می کند، بلکه با افزایش درآمد کشاورزان و حفاظت از محیط زیست، نقش کلیدی در ارتقای امنیت غذایی و تاب آوری جوامع روستایی ایران ایفا خواهد کرد. این پژوهش راهکارهای عملی برای غلبه بر چالش ها و بهره برداری از پتانسیل های موجود را ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

کشاورزی ارگانیک ، امنیت غذایی ، توسعه پایدار ، مناطق روستایی ، تحلیل SWOT