مطالعه تطبیقی نقش درخت سرو از دوران پیش از اسلام تا سرو خمیده اسلامی

درخت سرو از دیرباز در فرهنگ و هنر ایرانی جایگاهی ویژه داشته است و نمادی از جاودانگی، خرمی، پایندگی و زیبایی به شمار می رود. هدف از این پژوهش بررسی تحولات و تغییرات معنایی و شکل نقش سرو در هنر و فرهنگ ایران، از دوران باستان تا دوره اسلامی می باشد. در دوران پیش از اسلام سرو در هنرهای ایرانی به ویژه حجاریهای تخت جمشید به صورت طبیعی و مقدس تجلی یافته و نمایانگر مفاهیمی چون مردانگی و زندگی ابدی بوده است. با ورود اسلام و نفوذ تمدن اسلامی نقش سرو دچار تحولات اساسی شد و از ریشه های باستانی خود فاصله گرفت و به نگاره ای زینتی و تزئینی تبدیل گردید که شکل خمیده آن در هنر اسلامی به ویژه دست بافت ها و فرش ها نمود پیدا کرد. این تحول نشان دهنده تغییر ماهیت سرو از نماد مذهبی به عنصر زیبایی شناسی و تزئینی است که تا سده های میانه هجری ادامه یافته و شکل نهایی آن به شکل سرو خمیده به اوج رسید. روش کار در این پژوهش توصیفی تحلیلی و تطبیقی و داده ها از طریق منابع کتابخانه ای، اسناد تصویری و آثار هنری مورد بررسی قرار گرفته و شباهت ها و تفاوت ها و دلایل تحولات مورد تحلیل قرار می گیرد.

کلیدواژه ها:

مطالعه تطبیقی ، سرو ، پیش از اسلام ، دوران اسلامی ، سرو خمیده