شبیه سازی تغییرات رطوبت و شوری خاک به وسیله نرم افزار HYDRUS-۲D با لوله های PVC سوراخ دار در باغ های پسته استان کرمان

به منظور شبیه سازی دوبعدی حرکت آب و املاح در خاک، با استفاده از مدل عددی HYDRUS-۲D، عملکرد سامانه آبیاری زیرسطحی کم فشار با لوله های PVC سوراخ دار در باغ های پسته شهرستان انار (استان کرمان) بررسی شد. تیمارهای آزمایشی از ترکیب چهار فاکتور هر کدام در دو سطح شامل عمق کانال (۴۰ و ۶۰ سانتی متر)، قطر لوله (۱۱۰ و ۱۶۰ میلی متر)، فاصله سوراخ روی لوله (۱۵ و ۲۵ سانتی متر) و قطر سوراخ های روی لوله (۹ و ۱۲ میلی متر) بود. مقدار شاخص ارزیابی NRMSE نشان داد که مدل HYDRUS-۲D توانایی خوبی در شبیه سازی توزیع رطوبت و غلظت املاح در این سامانه دارد. نتایج شبیه سازی نشان داد که تیمار عمق کانال ۶۰ سانتیمتر، قطر لوله ۱۱۰ میلی متر، قطر شکاف ۹ میلی متر و فاصله سوراخ ها ۱۵ سانتیمتر (تیمارهای T۱۵ و T۱۶)، بهترین توزیع  شوری را در خاک ایجاد کرد و با کاهش تجمع شوری در ناحیه ریشه نسبت به سایر تیمارها برتری داشت. همچنین، تیمار های با قطر لوله ۱۶ سانتیمتر، قطر شکاف ۱۲ میلی متر، عمق کانال ۶۰ سانتیمتر و فاصله سوراخ ۱۵ و ۲۵ سانتیمتر (T۹ و T۱۰) توزیع رطوبت مناسب تری نسبت به بقیه تیمارها داشت و ترکیب مورد استفاده این خصوصیات طراحی سیستم نتایج بهتری از نظر توزیع شوری و رطوبت در سامانه آبیاری زیرسطحی با لوله های PVC سوراخ دار نشان داد. در مقابل، تیمار T۴ (عمق کانال ۴۰ سانتیمتر، قطر لوله ۱۶۰ میلی متر، قطر سوراخ نه میلی متر، فاصله سوراخ ها ۲۵ سانتیمتر) عملکرد ضعیف تری از نظر یکنواختی توزیع رطوبت و کنترل شوری نشان داد. پیشنهاد می شود در طراحی سامانه های آبیاری زیرسطحی پسته، پارامترهای بهینه شناسایی شده در این مطالعه، با توجه به شرایط منطقه، مورد استفاده قرار گیرند.

کلیدواژه ها:

حرکت املاح ، آبشویی ، الگوی توزیع رطوبت ، مدیریت آبیاری