تکاپوی شاعران عصر مشروطه برای نوآوری در تصویر شعری

دوره مشروطه را می‎توان میراث‎دار تغییر و تحولات شگرف در جمیع ابعاد  فکری، اجتماعی، سیاسی و ادبی ایران دانست. این دوره، آبستن نوآوری‎ها در جمیع جهات بوده و شعر نیز از این نوآوری‎ها برکنار نمانده و تغییرات و نوآوری‎های مهمی را به خود دیده است. نوآوری در فکر و مضمون و موضوع و زبان شعر،که نویسندگان و پژوهشگران عرصه ادبیات بسیار به آن پرداخته‎اند. در این میانه، تلاش و تکاپوی شاعران مشروطه برای نوگرایی تصویری، هر چند قابل مقایسه با نوآوری در دیگر جهات نبوده، ولی در اشعار این شاعران دیده می‎شود که چندان به آن توجه نشده و مغفول مانده است. پژوهش حاضر با جست وجویی در منابع، خاستگاه‎ها و عوامل دخیل در تصویرسازی این شاعران، نوگرایی در شعر این شاعران را مورد بررسی و تحلیل قرار داده است. عواملی چون ذهنیت سیاسی و جهان نگری خاص این شاعران، پدیده‎های نوظهور، مشاغل و حرفه‎های جدید،نگاهی نو و فردیت‎گرایانه به طبیعت، باریک‎بینی و نازک خیالی و وقایع زمانه این شاعران  که سبب نوگرایی تصویری این شاعران بودهاند. مجموعه این عوامل و دخالت‎شان در نوگرایی تصویری با روشی توصیفی تحلیلی مورد  بحث قرار گرفته و نتیجه پژوهش حاضر نشان از تلاش و تکاپوی این شاعران در ارائه  صورت‎های نو خیال دارد. ذهنیت سیاسی اجتماعی این شاعران و بازتاب آن در تصاویر سبب نوگرایی در تصویر شعری است. تولیدات و رهاوردهای صنعتی جدید و پدیده‎های نوظهور نیز طرف تشبیه در شعر این شاعران قرار می‎گیرد که در دسترس گذشتگان نبوده‎اند. تجارب خاصی که این شاعران با مشاغل جدید داشتند در آیینه تصاویر شعری‎شان منعکس شده و خاستگاهی برای تصاویر نو می‎گردد. نگاه نو به طبیعت با تکیه بر تجربه‎گرایی، فردیت‎گرایی و عینیت‎گرایی، خلق تصاویر نو با خاستگاه طبیعت را سبب می‎شود. دقت و باریک‎بینی در ویژگی‎های حیات انسانی زمانه این شاعران و وقایع تاریخی زمانه‎شان نیز عاملی دیگر در نوگرایی تصویری اینان است.

کلیدواژه ها:

دوره مشروطه ، شعر ، نوگرایی ، تصویر شعری