تحلیل محتوای سازهی خیرخواهی در کتابهای درسی دوره ابتدایی پایه ششم

هدف از پژوهش حاضر تحلیل محتوای سازهی خیرخواهی در کتابهای درسی دوره ابتدایی علوم اجتماعی و فارسی پایه ششم ابتدایی بود. این پژوهش از بعد هدف، پژوهشی کاربردی بود که با روش توصیفی و با استفاده از طرح تحلیل محتوا انجام شد جمع آوری دادهها با استفاده از چک لیست تحلیل محتوا انجام شد به این منظور دو جلد کتاب درسی مطالعات اجتماعی و فارسی پایه ششم ابتدایی سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۱ مورد بررسی قرار گرفت. این بررسی با استفاده از چک لیست محقق ساخته که پایایی آن ۰۷۹ به دست آمده است و دارای ۸ مولفه خیرخواهی ایثار محبت و دوستی، بخشندگی و گذشت، نصیحت نیک ،اندیشی ،وفاداری صبر و استقامت کمک و همکاری بود. دادههای تحلیل محتوا نیز با استفاده از شاخصهای آمار توصیفی شامل فراوانی، درصد فراوانی و نمودار و به منظور تامین پایایی ابزار اندازه گیری از فرمول ویلیام اسکات استفاده گردید و روایی ابزار توسط صاحب نظران در سطح مطلوب تعیین شد. مولفههای خیرخواهی شامل هشت مورد؛ ایثار محبت و دوستی بخشندگی و گذشت ،نصیحت نیک اندیشی، وفاداری، صبر و استقامت کمک و همکاری هستند که هر یک نقشی مهم در شکل گیری روابط اجتماعی و تربیت اخلاقی افراد دارند ایثار به معنای از خود گذشتگی برای دیگران، موجب تقویت روحیه همدلی میشود محبت و دوستی زمینه ساز ایجاد ارتباطات صمیمانه و پایدار است بخشندگی و گذشت به فرد می آموزد که از خطاهای دیگران چشم پوشی کند و دلبستگیهای مادی را کاهش دهد نصیحت به عنوان راهی برای انتقال تجربیات و آموزههای اخلاقی در جامعه نقش مهمی دارد. نیک اندیشی نشان دهنده رویکرد مثبت افراد به مسائل زندگی و دیگران است که به ایجاد روابط سالم کمک کند. وفاداری بر تعهد به خانواده دوستان و اجتماع تاکید دارد و از ارکان پایبندی به ارزشهاست صبر و استقامت فرد را برای مقابله با مشکلات و سختیها آماده میکند و در نهایت کمک و همکاری به عنوان مولفه ای عملی مهارتهای مشارکت پذیری و کار گروهی را تقویت کرده و انسجام اجتماعی را افزایش میدهد یافتههای پژوهش حاکی از آن بود که در کتاب مطالعات، اجتماعی مولفه همکاری و کمک بیشترین سهم را با مقدار ۳۱.۴ در سازه خیرخواهی داشته است و همچنین مولفه وفاداری کمترین سهم را با مقدار ۳.۸ در سازه خیرخواهی داشته است. همچنین در کتاب فارسی مولفه نصیحت و پند بیشترین سهم را با مقدار %۲۲ و مولفه همکاری و کمک» کمترین سهم را با مقدار ۶.۹ در سازه خیرخواهی داشته است.

کلیدواژه ها:

کتاب درسی ، تحلیل محتوا سازه خیرخواهی ، مولفههای خیرخواهی