تحلیل تطبیقی شاخص های مکان سوم در طراحی داخلی موزه های هنر دیجیتال

با گسترش فناوری های نوین و ظهور هنر دیجیتال، موزه ها به عنوان نهادهای فرهنگی ناگزیر به بازتعریف عملکرد، ساختار فضایی و شیوه های تعاملی خود شده اند. مفهوم «مکان سوم» که توسط ری اولدنبرگ مطرح شده است، به عنوان الگویی برای طراحی فضاهای فرهنگی با ویژگی هایی همچون تعامل پذیری، انعطاف پذیری، دسترسی پذیری و چندحسی بودن، می تواند چارچوب مناسبی برای معماری داخلی موزه های هنر دیجیتال فراهم آورد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تبیین ویژگی های مکان سوم در معماری داخلی موزه های هنر دیجیتال، ابتدا به تبیین مبانی نظری مفاهیمی همچون مکان، مکان سوم، هنر دیجیتال و موزه های هنر دیجیتال پرداخته و سپس با روش توصیفی تحلیلی به تحلیل تطبیقی سه نمونه موزه ی هنر دیجیتال تیم لب بوردرلس در ژاپن، آتلیه نور در فرانسه و مرکز آرس الکترونیک در اتریش می پردازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که این موزه ها با بهره گیری از فناوری های تعاملی، طراحی های انعطاف پذیر و اجتماع محور، حذف ساختارهای سلسله مراتبی و فراهم آوردن تجربه های چندلایه و حسی، بستری را شکل داده اند که نه تنها تجربه ی هنری را از حالت منفعل به مشارکتی تغییر داده، بلکه فضاهایی اجتماعی و گفت وگومحور مطابق با شاخصه های مکان سوم خلق کرده اند. این پژوهش با ارائه چارچوبی تحلیلی، بر ضرورت طراحی فضاهای فرهنگی بر پایه اصول مکان سوم به منظور ارتقای کیفیت تعاملات اجتماعی و تجربه ی مخاطبان تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

مکان سوم ، هنر دیجیتال ، موزه های هنر دیجیتال