تاب آوری اجتماعی جوامع روستایی بخش غربی دریاچه زریبار در مقابل سیلاب (مریوان، کردستان)

هدف: بلایای طبیعی از جمله مسائل مهمی است که در طول تاریخ همواره زندگی بشر را تحت تاثیر قرار داده و از آن به عنوان یکی از اصلی ترین موانع توسعه یاد می شود. مفهوم تاب آوری توانایی جامعه برای پیش بینی، آماده سازی، واکنش و بهبود در مقابل حوادثی نظیر سیل را در بر می گیرد، که با توجه به ماهیت غیرقابل پیش بینی مخاطرات مرتبط با آب و هوا بسیار حیاتی است. این پژوهش با هدف بررسی تاب آوری اجتماعی جوامع روستایی (برده رشه، ینگیجه، کانی سپیکه و پیرصفا) بخش خاوومیرآباد مریوان در مقابل سیل بر پایه روش های کمی و میدانی انجام گرفته است.روش پژوهش: به منظور کاهش تاثیرات سیلاب بر جامعه محلی از ۹ شاخص شامل روابط اجتماعی، مشارکت و تشکل سازی، توانمندی فردی، دانش و مهارت، پشتیبانی، مالی و اقتصادی، تامین امنیت، آموزش و آگاهی، زیرساخت و حمل و نقل و برای سنجش میزان تاب آوری از ۳ شاخص اجتماعی و فرهنگی، اقتصادی، زیرساختی استفاده گردید.یافته ها: نتایج حاصل از تحلیل همبستگی نشان داد که تاب آوری منطقه همبستگی قوی با دانش و مهارت مالی و اقتصادی، تامین امنیت و زیرساخت و حمل و نقل دارد. همچنین شاخص های مشارکت و تشکل سازی و آموزش و آگاهی همبستگی کمتری را در منطقه نشان داده و ضرورت بهبود شاخص های فوق جهت کاهش خطر سیل و افزایش تاب آوری را نشان می دهد.نتیجه گیری: به طورکلی با توجه به میانگین شاخص های اجتماعی و فرهنگی، اقتصادی و زیرساختی می توان نتیجه گرفت که تاب آوری منطقه در مقابل سیلاب در وضعیت مناسبی است. از بین شاخص های مورد مطالعه، شاخص اقتصادی کمترین همبستگی (۰.۶۹) و شاخص اجتماعی و فرهنگی بالاترین همبستگی (۰.۸۱۵) را نشان داده است. به طورکلی، این تحقیق نشان داد که شاخص های مختلف تاب آوری شامل مشارکت جامعه، حمایت اقتصادی و توسعه زیرساختی به طور هم زمان و یکپارچه می توانند برای کاهش تاثیرات سیل موثر واقع شده و تاب آوری جامعه را در مقابل آثار زیان بار سیلاب افزایش دهند.

کلیدواژه ها:

'تاب آوری ' ، ' سیلاب ' ، 'جوامع روستایی ' ، 'بلایای طبیعی ' ، 'زریبار '