ترکیب بندی های چندوجهی در بازنمود نشانه های معنایی ساختارهای گفتمان مدار رمان حجره اثر امل ناصر الفاران بر اساس نظریه نشانه شناختی اجتماعی گونترکرس

ساختارهای گفتمان مدار با یک تعبیر کلی متشکل از عناصر و نشانه های معنایی است. این نشانه های معنایی با مجموعه تلفیقی از کنش های رفتاری و وجوه تعاملی مفهوم خود را بازمی یابند. چنین بستری مفهوم ترکیب بندی چندوجهی را در جریان های گفتمانی نشان می دهد که به صورت ابتکاری توسط گونترکرس مطرح گردید. کرس واکاوی دقیق جریان های گفتمانی را منوط به بررسی ویژه سه عنصر فرانقشی (بازنمودی، تعاملی و ترکیبی) می داند. به باور او در فرانقش بازنمودی گفته پرداز عناصر روایی از الگوهای مادی، ذهنی و رفتاری را مدنظر قرار می دهد. وجوه تعاملی از قالب های کارکردی سخن سویه دیگری از تحلیل جریان ارتباطی را نمایان می کند. نمود ترکیبی، حالت تلفیقی عناصر روایی را با وجوه تعاملی فراهم می کند. در پژوهش حاضر پژوهشگران با مدنظر قرار دادن رویکرد توصیفی- تحلیلی درصدد تلفیق تطبیقی عناصر فرانقشی در فضای گفتمانی میان عاملان کنش و متاثر از وجوه قدرت در ایدئولوژی آن عاملان در رمان حجره از امل ناصر الفاران (۲۰۲۱) دارد. رمان حاضر به جهت شاکله ارتباطی و فضای اجتماعی میان عاملان زبانی قابلیت تطبیق و بررسی بر اساس عناصر فرانقشی بازنمودی، تعاملی و ترکیبی کرس را دارد. با ارزیابی عناصر مزبور از محتوای گفتمانی رمان حجره چنین برداشت می شود که تعاملات فردی در چارچوب روایی گفتمان مطابق با فرایندهای رفتاری و احساسی در قالب گروه های کارکردی سخن نمایان می شود و ارائه اطلاعات نشانگر حاکمیت وجوه تعاملی از انواع مختلف (پرسشی، قضاوتی، پیشنهادی و ...) در مجموعه رفتارهای عاملان زبان است.

کلیدواژه ها:

ساختارهای گفتمان مدار ، نشانه های معنایی ، گونترکرس ، رمان حجره ، امل ناصر الفاران