تعارض نمایی روایت «نهی از تکلم در دین» با روایات «وجوب تعلم و تفقه در آن» (بررسی سندی و دلالی)

شیخ صدوق (ره) در «التوحید»، روایتی را از امام هادی (ع) نقل کرده است که ظاهر مضمون آن دلالت بر نهی از تکلم در دین می کند که در این صورت با روایات متعددی که دلالت بر وجوب تعلم و تفقه در دین دارد، متعارض است. از این رو محدثین متقدم و متاخر مانند شیخ صدوق (ره) و شیخ حر عاملی (ره) «نهی از تکلم در دین» را نهی از تکلم در ذات خداوند تفسیر کرده اند. اما این تفسیر از جهات گوناگون قابل پذیرش نیست. نویسندگان در پژوهش حاضر به روش تحلیلی توصیفی و به استناد منابع کتابخانه ای در صدد تحلیل محتوایی این روایت و رفع تعارض مطرح شده برآمده اند و به این دو سوال اساسی پاسخ داده اند که «مقصود از نهی از تکلم در دین چیست؟ رابطه این روایت با روایات وجوب تعلم و تفقه در دین چگونه است؟». نویسندگان مقصود از «تکلم در دین» را به مفهوم حقیقی خود گرفته اند و البته آن را یک نهی محدود زمانی به دلیل عدم وجود افراد متخصص در علم کلام دانسته اند.

کلیدواژه ها:

دین اسلام ، روایت نهی از تکلم در دین ، وجوب تعلم دین ، تفقه در دین ، تعارض اخبار ، فقه الحدیث