نقش و تاثیرتوحید در حکمرانی

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 98

فایل این مقاله در 13 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_RJCIS-5-1_010

تاریخ نمایه سازی: 12 مهر 1404

چکیده مقاله:

توحید فقط باورذهنی به وحدت خداوند به مثابه مبدا متعالی درعالم و فقدان شریک برای وی نیست؛ بلکه توحید دربردارندە آگاهیها دانستینهایی است که تکلیف ها، وظیفه ها، و مسئولیت هایی رامتوجه انسان میکند.هرحکم و قانون یا دستوری که ضدتوحید است یا توحید درآن کمرنگ است قطعا ازاسلام نیست، چون توحید همچون روحی درکالبد تمام مقررات اسلامی، چه دراصول و چه درفروع، حضور دارد.توحید ربوبی یعنی خداوند تدبیر امور مردم و همه موجودات هستی را عهده دار است، باور به توحید تشریعی، اعتقاد به قرارگرفتن بایسته های رفتاری و قانون گذاری درگرو قوانین الهی، لازمه اش، باوربه حاکمیت الهی درتحقق این قوانین درجامعه درقالب انتصاب جانشینانی با ویژگی های خاص است و چون حاکمیت انحصاری از آن خداوند و جانشینان وی درزمین است می بایست به توحید دراطاعت ازقوانین و فرامین ختم شود. هدف ازتوحید درقانون گذاری و ولایت الهی جزبه واسطه التزام واطاعت مردم میسر نمی شود؛ بلکه توجه به قانون گذاری و حاکمیت با عدم ملاحظه اطاعت مردم لغو خواهد شد.براساس اصل مساوات انسان ها نسبت به یکدیگر دراموال و نفوذ و سایر شئون زندگی انسانی یکسان اند و از الزام کسی به اطاعت از دیگران و تا وقتی دلیلی بر این الزام وجود نداشته باشد جایز نیست.باور به توحید در حاکمیت خداوند مستدعی خطاب به همه شهروندان و نه مومنان به تنهایی و ملاحظه نیازهای آنان و تلاش درراهبری آنان به سوی سعادت در قبال ایجاد قوانین سعادت بخش و الهی است.فهم همه جانبه توحید مقتضی مراعات مساوات بین همه شهروندان در برابر قانون است؛ چنان که منطقه توحید ضابطه مندی نظام اسلامی است شایسته سالاری و لغو و هرگونه رانت خواری است.

کلیدواژه ها:

"توحید" ، "حکمرانی" ، "توحید ربوبی" ، " توحید در تشریع" ، "توحید در حاکمیت" ، " توحید در اطاعت"

نویسندگان

محمد ارشادی فارسانی

دانشجوی دکتری کلام اسلامی، دانشگاه قم ، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، گروه کلام اسلامی، ایران، قم.

عباس ایزدپناه

استادیار گروه فلسفه و کلام، دانشگاه قم، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، گروه کلام اسلامی، ایران، قم.

مرضیه صادقی

دانشیار فلسفه و کلام دانشگاه قم، قم، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • قرآن کریم ...
  • ابن فارس، احمد (۱۴۰۴ق). معجم مقاییس اللغه. ج۵. تحقیق عبدالسلام ...
  • صدرالمتالهین شیرازی، محمد بن ابراهیم (۱۳۸۳ش). الحکمه المتعالیه فی الاسفار ...
  • سروش محلاتی، محمد (۱۳۹۶). شاخص های حکومت دینی. قم: بوستان ...
  • شریف رضی، سید رضی (۱۳۸۰). نهج البلاغه امام علی(ع). ترجمه ...
  • صدوق، محمد بن علی بن بابویه (۱۳۸۱ق). التوحید. قم: جامعه ...
  • صدوق، محمد بن علی (۱۳۷۸ق). عیون اخبار الرضا. ج۲. قم: ...
  • طباطبایی، سید محمدحسین (۱۳۷۴ش). تفسیر المیزان. قم: دفتر انتشارات اسلامی، ...
  • فرهنگ آفتاب (بی تا). فرهنگ موضوعی نهج البلاغه. ج۴، ص۵۷۰، ...
  • قادری، عباس (۱۳۹۸). نظام حکمرانی اسلامی. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و ...
  • قطب، سید (۱۳۷۸). فی ظلال القرآن. جلد ۴، ترجمه فارسی. ...
  • کلینی، محمد بن یعقوب (۱۳۶۵ق). الکافی. ج۱. قم: دارالکتب الاسلامیه ...
  • مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۹۲). تفسیر نمونه. جلد ۱۳. تهران: دارالکتب ...
  • مطهری، مرتضی (۱۳۷۸). عدل الهی. تهران: صدرا ...
  • مودودی، ابوالاعلی (۱۹۴۰/۱۳۹۲ش). نظام زندگی اسلامی. ترجمه و تحقیق احمد ...
  • موسوی خمینی، روح الله (۱۳۷۸ش). صحیفه امام. ج۶. تهران: موسسه ...
  • موسوی خمینی، روح الله (۱۳۷۹). حکومت اسلامی. تهران: موسسه تنظیم ...
  • موسوی خمینی، روح الله (۱۳۸۷ش). کشف الاسرار. قم: موسسه ی ...
  • موسوی خمینی، روح الله (۱۳۸۸ش). تفسیر سوره ی حمد. تهران: ...
  • خامنه ای، سید علی (۱۳۹۴b). بیانات در دیدار مسئولان نظام، ...
  • نمایش کامل مراجع