نقش فرهنگ در شکل گیری هویت اجتماعی در جوامع معاصر

هویت اجتماعی به عنوان یکی از عناصر بنیادین تجربه انسانی، نقشی اساسی در شکل گیری احساس تعلق، کنش اجتماعیو بازنمایی خود دارد. در جهان معاصر، که در آن تحوالت فرهنگی، فناوری و جهانیشدن به سرعت در حال وقوعاند، فهمرابطه ی میان فرهنگ و هویت اجتماعی اهمیت روزافزونی یافته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش فرهنگ درفرآیند شکل گیری و تحول هو یت اجتماعی در جوامع معاصر، به و یژه در بستر ایران بهعنوان یک جامعه در حال گذار، انجامشده است.این پژوهش از روش کیفی و تحلیل نظری بهره میبرد. داده ها با استفاده از منابع اسنادی، مقاالت علمی ونظریههای جامعه شناسی و مطالعات فرهنگی گردآوری شده اند. چارچوب نظری بر مبنای دیدگاه های گیدنز، بوردیو، هال،کاستلز و بابا تدو ین شده است. نتایج نشان میدهد که فرهنگ سنتی هنوز در بسیاری از جوامع در حال توسعه نقشمهمی در تولید و تثبیت هویت ایفا م یکند. با این حال، فناوری های نوین ارتباطی، رسانه های اجتماعی و فرایندجهانیشدن باعث سیال شدن و چندالی ه شدن هویتها شده اند. نسل جدید در معرض تعارض میان فرهنگ بومی وجهانی قرار دارد و این مسئله زمینه ساز شکل گیری هویتهای ترکیبی و در برخی موارد بحران هویت شده است. از سو یدیگر، رسانه ها و الگوریتم های پلتفرمها ی دیجیتال نقش تعیی ن کنندهای در بازنمایی و بازتولید هویت فردی و جمعیدارند.فرآیند هویتیابی در جوامع معاصر دیگر صرفا در بسترهای سنتی انجام نمیشود، بلکه نیازمند درک میان رشته ای ازتعامالت فرهنگی، فناورانه و اجتماعی است. برای شکلگیری هویتهای پایدار، منعطف و معنادار، توجه هم زمان به تقویتفرهنگ بومی، ارتقای سواد رسانه ای و گشودگی به تنوع فرهنگی ضروری است.

کلیدواژه ها:

هویت اجتماعی ، فرهنگ ، جهانی شدن ، رسانه های اجتماعی ، هویت ترکیبی