تلمیح به انبیاء الهی در دیوان سیدای نسفی

این جستار به بررسی تلمیح به انبیاء الهی در دیوان سیدای نسفی می پردازد. تلمیح یکی از صنایع بدیع معنوی است که با اشاره به داستانها یا شخصیتهای تاریخی یا دینی به کلام عمق و زیبایی می بخشد. در این مقاله با استناد به تعاریف متون بلاغی مانند المعجم فی معاییر العجم و المطول، اهمیت تلمیح در شعر فارسی و نقش آن در تصویر آفرینی و تقویت مضامین تحلیل شده است. دیوان سیدای نجفی مملو از تلمیحات به پیامبران الهی است که از جمله آنها می توان به حضرت آدم(ع)، ابراهیم(ع)، موسی(ع)، عیسی(ع)، و محمد(ص) اشاره کرد. این تلمیحات به زیباسازی شعر کمک می کنند و برای اثبات سخن، جذب مخاطب، و بیان مفاهیم عمیق عرفانی و اخلاقی به کار رفته اند. برای مثال اشاره به داستان حضرت یوسف(ع) و گرگ، یا معجزه حضرت ابراهیم(ع) در آتش، نمونه هایی از این تلمیحات هستند. نتایج پژوهش نشان می دهد که سیدای نسفی با بهره گیری از تلمیحات قرآنی و دینی توانسته است مضامین شعری خود را غنی تر و تاثیرگذارتر بیان کند. این رویکرد حاکی از تسلط شاعر بر منابع دینی است، بلکه بازتابی از فرهنگ و باورهای اسلامی در ادبیات فارسی محسوب می شود.

کلیدواژه ها:

تلمیح ، انبیاء سیدای نسفی ، قرن یازدهم