تحلیل موتیف نجات برادر در شش اثر ایرانی و غیر ایرانی

موتیف از اصطلاحات مهم و پرکاربرد در زمینه های مختلف است و ادبیات یکی از آن زمینه هاست. عنصر تکرار شونده اعم از کلمه مفهوم درون مایه و... پربسامدترین و شناخته شده ترین ترجمه و معادل فارسی برای موتیف است. روابط عاطفی و تنانه خواهر و برادر در طول تاریخ چالشهای فراوانی به همراه داشته است و اندیشمندان علوم مختلف ماهیت این رابطه را بررسی کرده اند. با در نظر داشتن چنین سابقه ای در این جستار به روش تحلیل کیفی و با بهره گیری از مطالعات کتابخانه ای و اسنادی، موتیف نجات برادر در شش اثر مرزبان نامه، تاریخ جهانگشا، نماز میت، آنتیگونه، کله گردها و کله تیزها و یک رمانک لمپن تحلیل شده است. زنان این آثار در موقعیت های دشوار گاه به بهای بسیار گزاف، برادرانشان را نجات می دهند که این حرکت عواقب متفاوتی برای آنها دارد؛ ولی زنان به تصمیم شان می اندیشند و بدون تشویش و ترس از عاقبت کار حرکت می کنند. این موتیف دیرینگی بسیاری دارد و در ادبیات ملل مختلف تکرار شده است. نتیجه پژوهش حاضر مشخص می کند که دلیل شخصیت های زن در آثار گوناگون برای نجات برادرانشان متفاوت است؛ ولی هدف یکی است. تفاوت انگیزه و شدت دشواری تحمل شده برای نجات برادر در این تحقیق بررسی شده است. ریشه های این میل با توجه به زمینه های فرهنگی، انگیزه های روان شناختی و قوانین بومی در جوامع گوناگون وجود دارد و کاملا برچیده نشده است. گستردگی، دیرینگی و پیچیدگی ارتباط خواهر و برادر، در قالب پژوهش های بین رشته ای بیش تری قابل پیگیری است.

کلیدواژه ها:

موتیف نجات ، برادر ، ایرانی ، اثر ، شعر ، داستان