درآمدی بر انگارههای موجود در باب علم حقوق

حقوق به مثابه دانشی نظام مند، جایگاهی بنیادین در تنظیم روابط اجتماعی و تامین عدالت دارد. این نوشتار با روش توصیفی-تحلیلی و بر پایه مطالعات کتابخانه ای به واکاوی مفهومی و نظری علم حقوق می پردازد. پس از تعریف واژه های «حق» و «حقوق» در لغت و اصطلاح، جایگاه حقوق در میان دانشهای انسانی بررسی می شود. سپس چیستی و اهداف علم حقوق، ضوابط حاکم بر آن، روشهای تحقیق در این حوزه و نسبت آن با سایر علوم نظیر جامعه شناسی، فلسفه، اقتصاد و سیاست تحلیل می گردد. همچنین به نقش فلسفه حقوق در تبیین مفاهیم بنیادین و نقد دیدگاه های مخالف با علمی بودن حقوق پرداخته شده است. در ادامه، تاثیر تحولات فناورانه و اجتماعی مانند فضای مجازی و اقتصاد دیجیتال بر علم حقوق و ضرورت تحول قواعد سنتی مورد تاکید قرار می گیرد. در نهایت مقاله نشان می دهد که با وجود برخی دیدگاه ها در خصوص عدم علم بودن حقوق، این رشته از انسجام مفهومی، روش شناسی عقلانی و قابلیت نظریه پردازی برخوردار است و به درستی می توان آن را در زمره علوم انسانی تحلیل گر دانست. از این منظر، حقوق نه تنها ابزار اعمال قدرت یا وضع مقررات است بلکه دانشی پیچیده و پویاست که با سایر حوزه های فکری تعامل مستمر دارد.

کلیدواژه ها:

علم حقوق ، فلسفه حقوق ، مفاهیم حقوقی ، روش تحقیق حقوقی ، تحولات اجتماعی و فناوری