تاثیر دگرگونی باورهای اجتماعی بر طراحی نمای خانه های مسکونی شهر بم: یک مطالعه تطبیقی میان دوره پیش و پس از زلزله ۱۳۸۲

این مقاله مروری، دگرگونی های کالبدی در نمای خانه های مسکونی شهر بم را به عنوان بازتابی از تحولات عمیق در باورهای اجتماعی پس از زلزله ویرانگر سال ۱۳۸۲ تحلیل می کند. زلزله نه تنها کالبد شهر را نابود کرد، بلکه به مثابه یک کاتالیزور، گسستی در ساختارهای اجتماعی، جمعیتی و فرهنگی ایجاد نمود. این پژوهش با رویکردی تطبیقی، معماری درون گرای پیش از زلزله را که ریشه در باورهایی چون حریم خصوصی، امنیت جمعی و خانواده گسترده داشت، با معماری برون گرای پس از بازسازی مقایسه می کند. یافته ها نشان می دهد که تغییر در ترکیب جمعیتی، تضعیف سرمایه اجتماعی، و اولویت یافتن «امنیت سازه ای» بر «هویت فرهنگی» در سیاست های بازسازی، منجر به ظهور نماهایی با مصالح صنعتی، پنجره های بزرگ تر و فاقد عناصر هویت بخش بومی شده است. این گذار از نمای بسته و خشتی به نمای باز و آجری/سیمانی، صرفا یک تغییر سبکی نیست، بلکه تجلی کالبدی گذار از یک جامعه سنتی و منسجم به یک جامعه در حال گذار با ارزش های دگرگون شده است. در نهایت، مقاله به نقد سیاست های بازسازی پرداخته و بر ضرورت ایجاد تعادل میان ایمنی و هویت در پروژه های آتی تاکید می ورزد.

کلیدواژه ها:

معماری بم ، نمای ساختمان ، باورهای اجتماعی ، بازسازی پس از زلزله ، هویت معماری ، جامعه شناسی فضا ، مدیریت بحران