بررسی تاثیر چهارجوب اخلاقی و افشا بر تمکین مالیاتی در ایران: کاربردی از اقتصاد آزمایشگاهی

تمکین مالیاتی در ادبیات اقتصادی به عنوان اساسیترین هدف، برای یک سیستم مالیاتی کارا به شمار می رود که به مفهوم پایبندی مودیان به تکالیف مالیاتی و رعایت قوانین مالیاتی از سوی آن ها می باشد. تدارک بهینه کالای عمومی و بهبود توزیع درآمد، مستلزم توجه به تمکین مالیاتی است .افزایش میزان تمکین مالیاتی، سبب افزایش در درآمدهای مالیاتی دولت ها می شود و به همین علت است که دولت ها در پی افزایش درجه تمکین مالیاتی هستند. این پژوهش با هدف بررسی چهارچوب های اخلاقی و افشا بر میزان تمکین مالیاتی با استفاده از اقتصاد آزمایشگاهی و بازی کالای عمومی انجام شده است. نتایج به دست آمده در جامعه آماری دانشجویان دانشگاه اصفهان  نشان می دهد که از کل ۴۰ امتیاز بازی کالای عمومی، شرمساری اخلاقی با میانگین ۸۷/۳۴ مشارکت در مرحله بازی شخصی، چهارچوب اخلاقی با میانگین ۴۷/۳۳ مشارکت گروهی در دورهای ۲ تا ۸ و مجددا چهارچوب اخلاقی با میانگین ۸/۳۳ مشارکت گروهی در دو دور انتهایی بازی تمکین مالیاتی بیش تری را به همراه دارد. بررسی اثر گذاری افشا بر روی میزان تمکین مالیاتی، نشان از آن دارد که زمانی افشا منجر به تمکین مالیاتی در افراد می شود که سایرین نیز از قوانین پیروی کنند، اما در حالتی که همه افراد اقدام به فرار یا اجتناب مالیاتی می کنند، دیگر احساس شرمساری ناشی از افشا به وجود نمی آید، زیرا در این حالت عدم تمکین مالیاتی رفتار ناپسندی به شمار نخواهد رفت.

کلیدواژه ها:

Tax compliance ، Ethical framework ، Laboratory economics ، تمکین مالیاتی ، چهارچوب اخلاقی ، اقتصاد آزمایشگاهی