عوامل موثر بر صید پایدار در چارچوب منحنی ظرفیت بار بسترهای صید (FGLCC): مطالعه کشورهای آسیایی تولیدکننده شیلات

پژوهش حاضر به بررسی عوامل موثر بر صید پایدار در چارچوب منحنی ظرفیت بار بسترهای صید  (FGLCC) در ۱۱ کشور آسیایی تولیدکننده عمده شیلات (شامل ایران) بین سال های ۲۰۰۴ تا ۲۰۲۲ پرداخته است. به این منظور از ضریب ظرفیت بار بسترهای صید (FGLCF) که به صورت نسبت ظرفیت زیستی بسترهای صید در سمت عرضه ی اکوسیستم به ردپای اکولوژیکی بسترهای صید در سمت تقاضای اکوسیستم محاسبه می شود، به عنوان شاخص صید پایدار استفاده شده است. مدل سازی تحقیق بر اساس چارچوب یک مدل STIRPAT و برآورد آن در قالب آزمون های ریشه واحد و هم جمعی پانل با وابستگی مقطعی و با استفاده از برآوردگرهای میانگین گروهی تعمیم یافته (AMG) و میانگین گروهی اثرات همبسته مشترک (CCEMG) انجام شده است. به منظور بررسی رابطه علیت گرنجری بین متغیرهای مدل نیز از آزمون علیت پانلی دومیترسکو و هورلین استفاده شده است. نتایج تجربی نشان می دهد که رابطه بین رشد اقتصادی و FGLCF از یک الگو به فرم منحنی Uشکل پیروی می کند که تاییدکننده وجود فرضیه FGLCC می باشد. به گونه ای که اکثر کشورهای مورد مطالعه در شاخه نزولی این منحنی قرار دارند. تاثیر متغیرهای جمعیت و درجه بازبودن تجاری بر FGLCF، منفی و معنادار و این اثرگذاری برای سرمایه گذاری مستقیم خارجی و سرمایه انسانی مثبت و معنادار است. این نتایج نشان می دهد که رشد اقتصادی، جمعیت و بازبودن اقتصاد به صید پایدار آسیب وارد می کند؛ در حالی که سرمایه گذاری مستقیم خارجی و سرمایه انسانی به افزایش صید پایدار می انجامد. نتایج آزمون علیت پانلی نیز وجود رابطه علی از رشد اقتصادی، جمعیت و سرمایه انسانی به FGLCF را تایید می کند

کلیدواژه ها:

Sustainable Fishing ، Fishing Ground Load Capacity Factor ، STIRPAT Model ، Cross-Sectional Dependency ، of Asian Fisheries-Producing Countries ، صید پایدار ، ضریب ظرفیت بار بسترهای صید ، مدل STIRPAT ، وابستگی مقطعی ، کشورهای آسیایی تولیدکننده شیلات