نقش منظرشهری بیوفیلیک بر رفتارهای روانشناختی شهروندان (نمونه مطالعاتی: مهرشهر کرج)

امروزه پرداختن به منظر شهری به دلیل بی توجهی به همزیستی مسالمت آمیز انسان و طبیعت و عدم توجه به استراتژی بیوفیلیک موجب عدم پاسخگویی به نیازهای روانشناختی و رفتار شهروندان شده است. اهمیت طبیعت در زندگی انسان می تواند به عنوان راهکاری جهت القاء آرامش و آسایش روحی و روانی به شهروندان باشد. از این رو هدف پژوهش، بررسی نقش منظرشهری بیوفیلیک بر رفتارهای روانشناختی شهروندان در مهرشهر کرج است و سوال این است که نقش منظرشهری بیوفیلیک بر رفتارهای روانشناختی شهروندان در مهرشهر کرج چیست؟ روش پژوهش کیفی- کمی از نوع پیمایشی است و از ابزار مصاحبه نیمه ساختار یافته و پرسشنامه برای گردآوری داده ها استفاده شده است. جامعه آماری؛۳۵۷ نفر از شهروندان مهر شهر کرج و۱۰ نفر از صاحبنظران حوزه پژوهش هستند که نمونه گیری از میان آن ها به صورت هدفمند انجام شد. تحلیل داده ها با نرم افزار مکس کیودا و آزمون تی تک نمونه ای و فریدمن انجام شد. نتایج نشان داد که منظر شهری بیوفیلیک باتوجه به سه مولفه آنالوگ های طبیعی، ماهیت فضایی و طبیعت در فضا در مهر شهر کرج در وضعیت نامطلوبی است. از دیدگاه صاحبنظران، از میان سه مولفه مذکور، در مهر شهر کرج، مولفه آنالوگ های طبیعی به ویژه دیوار و بام سبز در کاهش ترس و استرس شهروندان و آرامش روحی آن ها تاثیر بیشتری دارد. به طور کلی مد نظر قرار دادن مولفه های منظرشهری بیوفیلیک می تواند طراحان منظر شهری را با در راستای رفتار و یا حتی کنش های برخوردی و رفتاری شهروندان در یک فرآیند و ارتباط مناسب همسو با منظر شهری بیوفیلیک یاری رساند. در این فرآیند، شناسایی مولفه ها، پیش از طراحی و ساخت منظر شهری بیوفیلیک، به فراخور کاربران با ماهیت و طبیعت این فضاها می تواند جزئیات متفاوتی داشته باشد و شناسایی این عوامل با طراح منظر شهری بیوفییلک، مدیران و برنامه ریزان است تا بتواند به کیفیت این فضاها بیافزاید و رفتار روانشناختی شهروندان را بهبود دهد.

کلیدواژه ها:

منظر ، منظر شهری ، بیوفیلیک ، رفتار روانشناختی ، مهرشهر کرج.