چالش های تحقق مشارکت شهروندان در طرح های بافت فرسوده: تحلیل شکاف های ادراکی و اجرایی در محله سرشور مشهد

شهرها با چالش های متعددی در حوزه برنامه ریزی مواجه هستند که یکی از مهم ترین آن ها، عدم تحقق پذیری طرح های توسعه شهری است. بسیاری از این طرح ها، علی رغم تدوین اهدافی در راستای بهبود وضعیت، در عمل به دلیل فقدان هم افزایی میان برنامه ریزان و شهروندان، موفقیت مورد انتظار را کسب نکرده اند. در این میان، نقش مشارکت شهروندان در فرآیند برنامه ریزی و اجرای طرح های شهری بسیار حائز اهمیت است. بااین حال، وجود شکاف میان انتظارات شهروندان و رویکردهای اتخاذشده توسط برنامه ریزان، یکی از موانع اساسی در تحقق این مشارکت به شمار می رود. در کلان شهر مشهد، یکی از مسائل اساسی، بافت های فرسوده شهری است که تاثیر مستقیمی بر کیفیت زندگی ساکنان دارد. طرح های متعددی برای ساماندهی این بافت ها ارائه شده است که می توان به طرح ساماندهی محله سرشور، یکی از محلات قدیمی مجاور حرم رضوی، اشاره کرد. این پژوهش با تحلیل اسناد طرح و گردآوری نظرات شهروندان از طریق پرسشنامه، نشان داد که چهار شکاف اصلی مانع از تحقق پذیری این طرح می شود: شکاف ادعاها (اختلاف در تعریف اهداف)، شکاف انتظارات (نادیده گرفتن خواسته های شهروندان)، شکاف ترجیحات (تفاوت در اولویت بندی ها)، و شکاف ادعایی-انتظاری (عدم تطابق اهداف و نیازهای واقعی). یافته های پژوهش بر ضرورت کاهش این شکاف ها از طریق ارتقای تعاملات میان برنامه ریزان و شهروندان تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

بافت فرسوده ، تحلیل شکاف ، مزایای اقتصادی ، مشارکت ، مشهد