بررسی تاثیر شاخص شرایط پولی، مالی و ارزی بر قاچاق سوخت در اقتصاد ایران با استفاده از مدل SVAR

مقاله حاضر به بررسی تاثیر شاخص شرایط پولی، مالی و ارزی بر قاچاق سوخت و فرآورده های نفتی در اقتصاد ایران با به کارگیری مدل خودرگرسیون برداری ساختاری SVAR بر اساس داده های فصلی ۱۴۰۰-۱۳۹۰ می پردازد تکانه وارده از ناحیه تفاوت قیمت داخلی و فوب خلیج فارس فرآورده های نفتی، قاچاق سوخت دائما قاچاق سوخت را تشدید می نماید و اثر آن فزاینده است. ضمنا تکانه وارده از سمت شاخص شرایط مالی و شاخص شرایط پولی چندان بااهمیت نبوده و تکانه وارده از سمت شاخص فشار بازار ارز ابتدا تاثیر منفی داشته و بعد از ۵ دوره شوک صفر شده و تاثیر آن مثبت می شود.  نتیجه گیری: نتایج تجزیه واریانس نشان می دهد طی دوره های مختلف، نوسانات متغیر قاچاق سوخت عمدتا توسط تفاوت قیمت داخل کشور و خارج از آن توضیح داده می شود. در حقیقت حفظ قیمت سوخت و فرآورده های نفتی داخلی کمتر از برابری صادراتی، راه بسیار ناکارآمدی برای یارانه دادن به مصرف داخلی نفت است. علاوه بر ضایعات ناشی از قیمت پایین، رانت را برای قاچاقچیان فراهم کرده و عدم تعادل مالی کشور را بدتر می کند.

کلیدواژه ها:

Fuel Smuggling ، Monetary Condition Index ، Financial Condition Index ، Exchange Market Pressure Price Differencial ، قاچاق سوخت ، شاخص شرایط پولی ، شاخص شرایط مالی ، شاخص فشار بازار ارز ، تفاوت قیمتی.