اثر پرایمینگ بذر و برگ پاشی برخی اسیدهای آمینه بر ویژگی های فنولوژیک و عملکرد نخود رقم عادل در رژیم های مختلف آبیاری

مقدمه: نخود (Cicer arietinum L.) یکی از قدیمی ترین حبوبات کشت شده در جهان است که به دلیل سازگاری بالا به خشکی و شرایط دیم، نقش مهمی در کشاورزی مناطق نیمه خشک دارد. بااین حال، تنش خشکی می تواند عملکرد این گیاه را به شدت کاهش دهد. استفاده از روش هایی نظیر پرایمینگ بذر و محلول پاشی اسیدهای آمینه می تواند اثرات منفی تنش خشکی را کاهش داده و عملکرد و ویژگی های فتوسنتزی گیاه را بهبود بخشد. این پژوهش باهدف بررسی تاثیر پرایمینگ و برگ پاشی اسیدهای آمینه تجاری، پرولین، والین و آلانین بر صفات فنولوژیک و عملکرد نخود رقم عادل تحت رژیم های مختلف آبیاری انجام شد.روش شناسی پژوهش: در سال ۱۳۹۶، آزمایشی در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس به منظور بررسی اثر پرایمینگ بذر و برگ پاشی برخی اسیدهای آمینه بر ویژگی های فنولوژیکی و عملکرد نخود رقم عادل تحت رژیم های مختلف آبیاری انجام شد. آزمایش به صورت کرت های خردشده بر پایه طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. عوامل مورد بررسی شامل رژیم های آبیاری در سه سطح (آبیاری کامل، کم آبیاری متوسط و کم آبیاری شدید) به عنوان عامل اصلی و پرایمینگ و محلول پاشی اسیدهای آمینه در شش سطح (اسیدآمینه تجاری، پرولین، والین، آلانین،آب مقطر و شاهد) به عنوان عامل فرعی بودند. یافته های پژوهش: با تغییر آبیاری از سطح کامل به سطح کم آبیاری شدید، تعداد روز تا گل دهی، غلاف دهی و رسیدگی، ارتفاع بوته، کلروفیل کل، کاروتنویید و عملکرد دانه به ترتیب ۴/۴۲، ۶/۹۲، ۸/۷، ۲۴/۹۵، ۲۸، ۱۷/۸۱ و ۵۲/۱۸ درصد بطور معنی داری کاهش و فلاونویید و آنتوسیانین به ترتیب افزایش ۱۹ و ۸۶/۴۲ درصدی معنی داری داشتند. استفاده از پرایمینگ و محلول پاشی اسیدهای آمینه اثر افزایشی معنی داری بر تمامی این صفات (به جز فلاونویید و آنتوسیانین) داشت. اسیدآمینه پرولین و تجاری بیشترین تاثیر را بر صفات مطالعه شده داشتند، به طوری که به ترتیب باعث افزایش ۲۶/۵۵ و ۲۶/۵۲ درصدی عملکرد دانه نسبت به شاهد شدند. اثرات متقابل سطوح مختلف آبیاری و اسیدهای آمینه بر صفات مذکور معنی دار نبود، اما کاربرد اسیدهای آمینه، مستقل از سطح آبیاری، با افزایش دوره رشد و رسیدگی نقش موثری در افزایش عملکرد دانه داشت. به عبارت دیگر، کاربرد اسیدهای آمینه به عنوان یک تکنیک کشاورزی می تواند رشد و عملکرد گیاهان را بهبود بخشیده و در صورت ترکیب با مدیریت بهینه آبیاری، نتایج مطلوب تری به همراه داشته باشد.

کلیدواژه ها:

آمینواسید" ، پرولین" ، تنش کم آبی" ، " ، عملکرد دانه"