واکاوی شرط ضمن عقد و انواع آن

یکی از با اهمیت ترین مباحث مورد بررسی در فقه مبحث عقود و تعهدات است؛ زیرا همه افراد در روابط شخصی و اجتماعی خود با آن سروکار دارند در خرید و فروش، تنظیم قراردادها، معاملات و تعهدات که با یکدیگر دارند، با توجه به خواسته ها و نیازها، شرط یا شروطی را ضمن عقد می آورند، پس از توافق نسبت به آن و انعقاد قرارداد مکلف و متعهد به انجام آن هم اکثریت یا همان نظرات فقها، قدیم شروط ضمن عقد از حیث حدوث و بقاء تابع عقد اصلی میباشند، اما بر مبنای دیدگاه دیگر که قائلین به آن برخی از فقها معاصر میباشند شرط و عقد هیچ ارتباطی با هم ندارند به نظر موافقین این دیدگاه، با تفکیک شروط، می باشند. به شرط وابسته و مستقل و توسل به مبانی موجود، بیان می دارند شروط مستقل صرفا از حیث "حدوث" تابع عقد است ولی "بقاء" آن و احکام مترتب بر این و نه شروط تابع ماهیت آن است بنابراین با انشا عقد ایجاد می شود ولی با توجه به قصد دو طرف یا حکم قانون یا طبیعت شرط ظرفیت بقاء دارد و تابع بقاء و اعتبار عقد نیست بنابراین نظر شرط هیچ گونه ارتباطی با عقد و لذا تمام شروط ابتدایی معتبر و لازم الوفا است و چنانچه شرط نداشته صحیحا واقع شده باشد الزم است وفا شود و اگر صحیح نباشد اعتبار ندارد لذا مبطل عقد نیست. مقاله حاضر که به روش توصیفی تحلیلی از طریق کتابخانه های و اسنادی با هدف بررسی نظر فقهای معاصر پیرامون ارتباط بین شرط و عقد به نگارش درآمده به این نتیجه میرسد که بر اساس نظریه برخی از فقهای معاصر همواره شرط تعهد مستقل از عقد است. یعنی در حقیقت در معامله ای که شرطی در ضمن آن آورده میشود دو تعهد مستقل از یکدیگر صورت می پذیرد و بر مبنای تعهد مستقل بودن شرط، صحت و فساد شرط هیچ گونه تاثیری در عقد ندارد.

کلیدواژه ها:

عقد ، شرط ، صحت ، فساد ، تابع ، مستقل ، فقهای معاصر