مقایسه تطبیقی تاریخ حیدری اثر حسینی رازی با تاریخ الفی تتوی

تاریخ حیدری، از متون تاریخی دوره صفوی است که توسط میرحیدر بن علی بن محمود حسینی رازی، یکی از مولفان و مورخان نیمه اول سده یازدهم هجری، به رشته تحریر درآمده است. کتاب مجمع التواریخ یا زبده التواریخ یا تاریخ حیدری، تاریخی عمومی و تالیفی نامنظم است از تاریخ ایران و سلاجقه آسیای صغیر و خانان قریم (کریم) و عثمانیان و شاهان مسلمان هند. این اثر شامل پنج باب است. این پنج باب جلد اول را تشکیل می دهند که در مورد پیامبران، خلفا و پادشاهان است و بایستی جلد دوم در مورد حکیمان و دانشمندان و سرایندگان، باشد. منابع مورد استفاده تاریخ حیدری که خود نیز در مقدمه به آن اشاره کرده، بسیار زیاد است؛ یکی ازاین منابع، تاریخ الفی تتوی است. در این پژوهش تلاش می شود ضمن معرفی نویسنده و نسخه تاریخ حیدری ، با استفاده از روش تطبیقی – تحلیلی، به بررسی تاریخ نگاری و مقایسه دو اثر تاریخ حیدری و تاریخ الفی تتوی پرداخته و تفاوت های احتمالی و کاستی های دو اثر مشخص شود. دستاورد حاصل از این پژوهش مبین این نکته است که مولف تاریخ حیدری بخش عمده کتاب خود را از تاریخ الفی برداشت کرده است. صرفا مهم ترین دلیل تفاوت این دو اثر را باید در اهداف تاریخ نگارانه این دو مولف جستجو کرد.

کلیدواژه ها:

"تاریخ حیدری" ، "حسینی رازی" ، "تاریخ الفی" ، "قاضی احمد تتوی" ، "تاریخ نگاری"