تحلیل انتقادی دیدگاه اصلاحی جیمزبلمی درباره واژه های «ابا» ، «لما» و «جبت»

جیمز بلمی، از مستشرقان برجسته معاصر، با اتخاذ رویکردی اصلاحی در تحلیل واژگان قرآنی، مدعی است که برخی از واژه های این متن مقدس دچار تحریف یا تصحیف شده و نیازمند بازخوانی و اصلاح هستند. او در پژوهش های خود، به ویژه در مقالاتی که در مجلات زبان شناسی سامی منتشر کرده، برخی واژگان قرآن را مورد بازبینی قرار داده و معانی متفاوتی برای آن ها پیشنهاد کرده است. از جمله این واژگان، «ابا»، «لما» و «جبت» هستند که بلمی با تکیه بر روش زبان شناسی تطبیقی و تحلیل تاریخی، آن ها را دارای معانی متفاوت از برداشت های رایج در تفاسیر اسلامی دانسته است. این پژوهش با رویکرد تحلیلی-انتقادی، استدلال های بلمی را از سه منظر اساسی بررسی می کند: نخست، میزان انطباق پیشنهادهای او با قواعد زبان شناسی تاریخی و شواهد متنی؛ دوم، ارزیابی قرائن درون متنی و سیاق آیات قرآن؛ و سوم، مقایسه دیدگاه او با منابع تفسیری و لغوی کهن. یافته های این مطالعه نشان می دهد که هرچند رویکرد بلمی در برخی موارد دارای نوآوری های قابل توجهی است، اما تحلیل های او به دلایلی همچون بی توجهی به بستر کلی زبان عربی، نادیده گرفتن تطورات معنایی واژگان در سیر تاریخی خود، و عدم انسجام با سایر شواهد درون قرآنی، با کاستی های جدی روبه رو است. افزون بر این، برخی فرضیات وی مبتنی بر گمانه زنی های زبان شناختی است که فاقد پشتوانه متنی و مستندات تاریخی کافی هستند. نتایج پژوهش بر اهمیت دقت در تحلیل های زبان شناختی متون مقدس تاکید دارد و نشان می دهد که تفسیر واژگان قرآن نمی تواند صرفا بر مبنای فرضیه های اصلاحی و بدون درنظر گرفتن چارچوب کلی زبان عربی و ساختار سیاقی آیات صورت گیرد. ازاین رو، نقد و بررسی دیدگاه های اصلاحی در حوزه زبان شناسی قرآنی، مستلزم توجه هم زمان به روش های زبان شناختی، تفسیری و تاریخی است تا از تفسیرهای نادرست و تحمیل معانی غیرمعتبر بر متن قرآن جلوگیری شود.

کلیدواژه ها:

جیمز بلمی ، تحلیل انتقادی ، اصلاح واژگانی ، زبان شناسی تاریخی ، تفسیر قرآن ، ابا ، لما ، جبت