تحلیل تطبیقی شهرهای هوشمند کوچک گردشگری محور در جهان و ایران با تمرکز بر پایداری فرهنگی؛ مطالعه موردی: همدان

در دهه های اخیر مفهوم شهر هوشمند به عنوان راهکاری نوین در پاسخ به چالش های توسعه پایدار شهری مطرح شده است. این رویکرد با تمرکز بر فناوری های نوین مانند اینترنت اشیا، هوش مصنوعی، سامانه های اطلاعات مکانی و داده کاوی، امکان بهینه سازی زیرساخت های شهری را فراهم می سازد. در این میان، پیوند شهر هوشمند با گردشگری فرهنگی، به ویژه در شهرهای تاریخی، چشم اندازی نو برای توسعه پایدار با محوریت حفظ هویت و ارتقاء تجربه گردشگر ایجاد کرده است. این مقاله با روش مروری تحلیلی و با استفاده از منابع علمی معتبر داخلی و بین المللی به بررسی مفهومی شهرهای هوشمند کوچک گردشگری محور پرداخته و با نگاهی تطبیقی نمونه هایی از کشورهای آسیایی و اروپایی نظیر سوون (کره جنوبی)، ترومسو (نروژ)، سانتیاگو د کومپوستلا اسپانیا را تحلیل کرده است. سپس ظرفیت های شهر همدان به عنوان یکی از شهرهای تاریخی ایران در این مسیر بررسی شده و چالش ها و الزامات پیاده سازی این الگو در بستر فرهنگی و مدیریتی همدان مورد واکاوی قرار گرفته اند. یافته ها حاکی از آن است که برای تحقق الگوی شهر هوشمند گردشگری محور، توجه به زیرساخت های دیجیتال، سیاست گذاری فرهنگی، فناورانه، آموزش و مشارکت شهروندی و پرهیز از کالایی سازی صرف میراث فرهنگی، الزامی است. همدان با بهره گیری از ظرفیت دانشگاهی، موقعیت گردشگری در سطح ملی و تجربه های پراکنده در حوزه خدمات، هوشمند می تواند به عنوان پایلوتی برای توسعه این الگو مطرح شود، مشروط بر آنکه نهادهای سیاست گذار، جامعه محلی و فعالان گردشگری در این فرآیند مشارکت فعال و بین رشته ای داشته باشند. نتیجه گیری مقاله بر ضرورت تدوین یک مدل ایرانی اسلامی از شهر هوشمند گردشگری محور تاکید دارد که ضمن بهره گیری از فناوری، به پایداری فرهنگی و ارزش های محلی نیز وفادار بماند.

کلیدواژه ها:

شهر هوشمند ، گردشگری فرهنگی ، توسعه پایدار شهری ، فناوریهای نوین ، همدان