واکاوی آسیب های اجتماعی ناشی از حاشیه نشینی و نقش نهادهای محلی در کنترل آن

پدیده حاشیه نشینی به عنوان یکی از مهم ترین چالش های اجتماعی و شهری در دهه های اخیر، با پیامدهای گسترده اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، امنیتی و زیست محیطی، ساختار شهرها را به طور جدی تحت تاثیر قرار داده است. این مطالعه با رویکردی تحلیلی و توصیفی، به واکاوی ابعاد چندگانه حاشیه نشینی شهری پرداخته و نقش مدیریت شهری و نهادهای سیاست گذار را در پیشگیری، کنترل و ساماندهی سکونتگاه های غیررسمی بررسی می کند. چارچوب نظری پژوهش، از نظریه های اکولوژیکی، لیبرالیستی، ساختارگرایانه و تعامل مرکز–پیرامون بهره می گیرد تا ابعاد ریشه ای و ساختاری شکل گیری این پدیده روشن شود. یافته ها نشان می دهند که مجموعه ای از عوامل ساختاری، سازمانی، اقتصادی، و فرهنگی، در کنار ناکارآمدی سیاست های شهری و فقدان برنامه ریزی یکپارچه، زمینه ساز گسترش حاشیه نشینی هستند. در این میان، مدیریت شهری می تواند با بهره گیری از سیاست های حمایتی، تقویت نهادهای محلی، بازآفرینی شهری، و مشارکت مردمی، در کاهش آسیب های ناشی از سکونتگاه های غیررسمی نقش آفرین باشد. پژوهش حاضر با هدف ارائه شناختی جامع از ابعاد این پدیده، زمینه ساز تدوین سیاست های موثرتر در حوزه برنامه ریزی شهری و عدالت فضایی خواهد بود.

کلیدواژه ها:

حاشیه نشینی شهری ، سکونتگاه های غیررسمی ، آسیب های اجتماعی ، مدیریت شهری ، سیاست گذاری شهری ، نابرابری فضایی ، بازآفرینی شهری