بررسی روابط بین نشخوار فکری مرتبط با کار، تعارض کار-خانواده و غنی سازی کار-خانواده

زمینه و هدف:  تعامل میان نقش های کاری و خانوادگی می تواند به پیامدهای متفاوتی از جمله تعارض یا غنی سازی کار-خانواده منجر شود. نحوه ی مدیریت مرزهای بین این دو حوزه نقش مهمی در تعیین کیفیت این تعامل ایفا می کند و نشخوارهای فکری کاری یکی از نمودهای رایج ادغام نقش ها هستند. پژوهش حاضر به بررسی رابطه میان نشخوارهای فکری کاری با تعارض و غنی سازی کار-خانواده می پردازد. روش کار: این مطالعه مقطعی،۳۳۰ نفر از کارکنان یک سازمان صنعتی در اصفهان به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند و پرسش نامه­های تعارض کار-خانواده، غنی سازی کار-خانواده، نشخوارهای فکری مرتبط با کار، تامل کاری مثبت و منفی، مقیاس تحریک و خرده مقیاس­های تعهد افراطی و ناتوانی در بازیابی را تکمیل کردند. داده ها با استفاده از تحلیل رگرسیون گام به گام تحلیل شد.  یافته ها: یافته ­ها نشان داد که از بین نه نوع نشخوار فکری مرتبط با کار، به­ترتیب تحریک شناختی (۰۰۱/۰>p)، نشخوار عاطفی کاری (۰۰۱/۰>p )  و تامل کاری منفی (۰۰۱/۰>p)، تعارض کار-خانواده را پیش بینی و در مجموع ۵۶% واریانس تعارض کار-خانواده را تبیین کردند. تفکر مبتنی ­بر حل ­مسئله (۰۰۱/۰>p)، تامل کاری مثبت (۰۰۱/۰>p) و تامل کاری منفی (۰۰۳/۰>p)، نیز غنی سازی کار-خانواده را پیش بینی و در مجموع ۱۲% واریانس غنی سازی کار-خانواده را تبیین کردند. نتیجه گیری: نشخوارهای فکری لزوما اثر منفی بر روابط کار–خانواده نداشته و می توانند بسته به ماهیت شان، پیامدهای متفاوتی ایجاد کنند. برخی از نشخوارهای فکری، ممکن است به انتقال تجربیات سودمند کاری به حوزه خانواده کمک کنند. این نتایج بر اهمیت بررسی پیامدهای انواع خاصی از ادغام کار در خانه به جای تمایل کلی برای رد هرگونه ادغام، تاکید می­ کند.

کلیدواژه ها:

Work-family Integration ، work-family conflict ، work-family enrichment ، work-related rumination ، ادغام کار - خانواده ، تعارض کار-خانواده ، غنی سازی کار -خانواده ، نشخوارهای فکری مرتبط با کار