تاثیر روشهای مختلف خشک کردن و شرایط نگهداری بر تغییرات ویژگیهای رنگی میوه خیار آب پران (Ecballium elaterium)

خشک کردن بهینه و نگهداری مناسب گیاهان دارویی باعث حفظ کیفیت، رنگ، عطر، طعم و خواص درمانی آنها می شود. مطالعه ای در تابستان ۱۴۰۰ در قالب طرح کاملا تصادفی بصورت فاکتوریل با هدف اثر روشهای مختلف خشک کردن و زمان نگهداری بر ویژگیهای ظاهری میوه گیاه دارویی خیار آب پران انجام شد. تیمارها شامل روشهای خشک کردن سایه با دمای ۲۵ درجه سلسیوس، آون دمای ۵۵ درجه سلسیوس، آون خلا دمای ۵۵ درجه سلسیوس، مایکروویو با توان ۶۰۰ وات و مادون قرمز (۰.۳ وات و زمانهای نگهداری (یک، ۷۵ و ۱۵۰ روز) بودند. نتایج نشان داد روشهای مختلف خشک کردن و زمان انبارداری تاثیر معنی داری بر شاخصهای رنگی (b a L، BI WI SI ،AE) میوه خیار آب پران در سطح احتمال یک درصد داشتند. بیشترین تغییر رنگ کلی (AE) در نمونه های سایه خشک پس از ۱۵۰ روز و کمترین تغییر رنگ در میوه تازه و سپس تیمار مادون قرمز (۰.۳ وات در روز اول مشاهده شد. در میوه تازه به دلیل حفظ ساختار سلولی و خشک کردن با مادون قرمز به دلیل کاهش اکسیداسیون تغییر رنگ کمتری رخ داد. شاخص کروما (SI) و شاخص سفیدی (WI) در میوه تازه و نمونه های خشک شده با مادون قرمز بالاتر و در تیمار سایه خشک کمتر بود افزایش شاخص قهوه ای شدن (BI) در طول زمان نیز نشان دهنده تشدید فرآیندهای اکسیداتیو و غیر آنزیمی بود. به طور کلی روشهای خشک کردن سریع تر مانند مادون قرمز در حفظ کیفیت رنگ میوه موثرتر بودند، در حالی که روشهای آهسته تر مانند سایه خشک به دلیل قرارگیری طولانی مدت در معرض عوامل اکسیداتیو، تغییرات رنگ بیشتری ایجاد کردند.

کلیدواژه ها:

شاخصهای رنگی ، شاخص قهوه ای شدن ، کیفیت ظاهری ، ماندگاری