بررسی به روز شده از مزایای سلامتی، کاربردهای صنعتی و ایمنی گیاه استویا (Stevia rebaudiana Bertoni)

استویا رباودیانا (Stevia rebaudiana Bertoni) گیاهی در آمریکای جنوبی است که به دلیل داشتن ترکیبات شیرین زیاد، کشت آن در سراسر جهان رو به افزایش است. ژاپن اولین کشور آسیایی بود که در سال ۱۹۷۰ از استویا به عنوان شیرین کننده در صنایع غذایی و دارویی استفاده کرد. شیرین برگ مناسب مناطق جنوبی ایران یا کشت گلخانه ای است در اصفهان به روش کشت بافت تکثیر شده و به سرعت وارد صنعت گز سازی گردیده است. در اکثر مناطق مانند ایران مانند استانهای تهران مرکزی خراسان و به خصوص مناطق گرم و مرطوب جنوب که آب و هوای مساعدتری دارند مانند خوزستان و بندر عباس به شرط آبیاری این گیاه شرایط مناسبی برای کشت این گیاه وجود دارد. در سایر مناطق مرکزی و شرقی نیز با حفظ فاکتور رطوبت و آب رسانی مورد نیاز گیاه استویا به راحتی قابل کشت و پرورش است و می تواند بازار خوبی در داخل کشور برای خود ایجاد کند. شیرینی استویا عمدتا به دلیل گلیکوزیدهای استویول است که ۲۵۰-۳۰۰ برابر شیرین تر از ساکارز هستند. بسیاری از مطالعات فواید عصاره استویا را نسبت به شکر و شیرین کننده های مصنوعی نشان داده اند، اما هنوز هم یک جایگزین شکر بسیار محبوب نیست. در این مطالعه مروری به بررسی داده های فعلی در مورد فعالیت های بیولوژیکی عصاره Stevia rebaudiana و گلیکوزیدهای منفرد آن از جمله اثرات ضد فشار خون، ضد چاقی، ضد دیابت، آنتی اکسیدان، ضد سرطان، ضد التهاب و ضد میکروبی و بهبود عملکرد کلیه پرداخته شده است. همچنین عوارض جانبی احتمالی و سمیت عصاره استویا نیز مورد بحث قرار گرفته است. استویا به دلیل خواص غذایی و فیتوشیمیایی غنی، خود اثرات مفیدی را در برابر بسیاری از شرایط سلامتی ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

Stevia rebaudiana ، شیرین کننده ، ایمنی ، مزایای سلامتی