مدل سازی تحولات ژئومورفولوژیکی مجرای رودخانه عباس آباد همدان با استفاده از مدل رزگن

بررسی تغییرات و ویژگیهای مورفولوژیکی مجرای رودخانه ای یکی از مباحث محوری در علوم ژئومورفولوژی است. هدف از این پژوهش مدل سازی تحولات ژئومورفولوژیکی مجرای رودخانه عباس آباد همدان با استفاده از مدل مدیریتی رزگن می باشد. این پژوهش متکی بر مطالعات میدانی و کتابخانه ای می باشد جهت مدلسازی تحولات ژئومورفولوژیکی مجرای رودخانه از تصاویر ماهواره ای، نقشه زمین شناسی و توپوگرافی، داده های دبی رودخانه با بهره گیری از نرم افزارهای چون ArcGIS و HEC-RAS استفاده شده است. در این پژوهش ۴۵ مقطع از رودخانه عباس آباد تحلیل شد. نتایج نشان داد تیپهای غالب رودخانه شامل B، F و C می باشند که هر یک با ویژگیهای متفاوتی از نظر حساسیت به آشفتگی جریان، پتانسیل احیا، میزان رسوبات و پوشش گیاهی همراهاند. مقاطع تیپ F مانند ۱، ۸، ۶، ۱۰، ۱۶، ۱۵، ۱۸ و ۲۲ دارای پتانسیل احیای بالا و حساسیت متوسط به آشفتگی بودند اما فرسایش کناری بیشتری داشتند. تیپ B مقاطع ۲، ۴، ۱۱، ۱۲، ۱۴ و ۱۷ با فرسایش کم و پایدارتر ارزیابی شد. مقاطع تیپ C ۳، ۵، ۹، ۱۹ و ۲۰ با رسوب گذاری متوسط و دشت سیلابی گسترش یافته شناخته شدند. تحلیلها نشان داد پوشش گیاهی عامل مهمی در کاهش فرسایش و افزایش پایداری مجرا بوده است. تلفیق مدل رزگن با HEC-RAS، دقت تحلیلها را افزایش داده و شناخت جامع تری از رفتار مورفولوژیکی رودخانه فراهم کرد.

کلیدواژه ها:

مدیریت رودخانه ، مورفولوژی رودخانه ، مدل رزگن ، رودخانه عباس آباد همدان