ارزیابی تنوع شاخصهای فتوسنتزی در اکوتیپهای مختلف گیاه دارویی کاسنی

این پژوهش با هدف بررسی تنوع درون و بین اکوتیپهای کاسنی از نظر شاخصهای فتوسنتزی انجام شد. بذر ۲۴ ژنوتیپ (از ۵ اکوتیپ، دماوند، لرستان، اصفهان، کاشان و نیشابور و همدان) از رویشگاههای طبیعی جمع آوری و در گلخانه دانشگاه شاهد تهران کشت گردید. نشاءها به مزرعه منتقل و پارامترهای فتوسنتزی شامل محتوای کلروفیل (SPAD، Chl)، شاخص سطح برگ (LAI)، پارامترهای فلورسانس کلروفیل (Fv، Fm، F۰، RC/ABS، Fv/F۰، PI، Fv/Fm، Tfm) با دستگاههای تخصصی اندازه گیری شدند. نتایج نشان دهنده تنوع قابل توجهی بین ژنوتیپها بود. بالاترین میزان کلروفیل در اکوتیپ همدان و بالاترین میزان جذب فتوسیستم Fv/F۰) II) و شاخص عملکردی (PI) در اکوتیپ دماوند مشاهده شد. شاخص عملکردی (CV ۴۶.۶۵) و کلروفیل کل (CV = ۴.۶۲%) به ترتیب بیشترین و کمترین ضریب تغییرات را داشتند. تجزیه خوشه ای به روش وارد ژنوتیپها را در ۴ گروه متمایز قرار داد. گروه ۳ متشکل از ۴ ژنوتیپ به طور معنی داری بالاترین مقادیر ABS، FF، PI، Fv/Fm و کمترین مقادیر FO و F را نشان داد که بیانگر کارایی فتوسنتزی بالاتر و پتانسیل اصلاحی برتر است. با توجه به نقش حیاتی فتوسنتز در تولید بیوماس و متابولیتهای ثانویه ارزشمند مانند اینولین، نتایج این مطالعه ابزار ارزشمندی برای شناسایی و انتخاب ژنوتیپهای برتر کاسنی جهت استفاده در برنامههای اصلاحی برای اهداف دارویی و زراعی فراهم میکند.

کلیدواژه ها:

کلروفیل ، فتوسیستم II ، تنوع ژنتیکی ، شاخص سطح ، برگ ، کارایی ، تبدیل انرژی نوری