تناسب طلایی در معماری سلجوقی و ایلخانی: مطالعه موردی بر روی سر در ورودی مساجد جامع (اشترجان، ورامین و ساوه)

این پژوهش به بررسی کاربرد تناسب طلایی در طراحی سردر ورودی مساجد جامع دوره سلجوقی و ایلخانی (اشترجان، ورامین و ساوه) می پردازد. تناسب طلایی، به عنوان یکی از اصول مهم زیبایی شناسی، از دوران باستان تا دوران اسلامی در ایران کاربرد داشته است. در این تحقیق، با استفاده از روش تحلیل هندسی و بازسازی نقشه های معماری به کمک نرم افزار اتوکد، ابعاد و نسبت های هندسی سردرها استخراج و با تناسب طلایی مقایسه شد. یافته ها نشان می دهند که معماران دوره ایلخانی به طور هدفمند از تناسب طلایی در طراحی سردرها استفاده کرده اند و این تناسبات علاوه بر زیبایی بصری، بازتاب دهنده فلسفه نظم الهی و هماهنگی در هنر ایرانی در دوران اسلامی هستند. همچنین، مقایسه تطبیقی با سردرهای دوره سلجوقی نشان می دهد که استفاده از تناسب طلایی در دوره ایلخانی پیشرفته تر و هدفمندتر بوده است. این پژوهش اهمیت تناسب طلایی را در توسعه معماری ایرانی در دوران اسلامی و نقش آن در ایجاد فضاهای هماهنگ و معنادار برجسته می سازد.

کلیدواژه ها:

تناسب طلایی ، سر در ورودی ، مسجد جامع اشترجان ، مسجد جامع ورامین ، مسجد جامع ساوه