شیوه های نوآورانه در ارزشیابی درس ادبیات فارسی

ارزشیابی به عنوان یکی از ارکان اساسی فرایند یاددهی یادگیری، نقشی تعیین کننده در هدایت، اصلاح و ارتقای کیفیت آموزشی دارد. درس ادبیات فارسی، که در پرورش مهارت های زبانی، تفکر خلاق، هویت فرهنگی و توانایی تحلیل متون نقش بنیادین ایفا می کند، بیش از دیگر دروس نیازمند بهره گیری از شیوه های نوین و انعطاف پذیر ارزشیابی است. با این حال، روش های سنتی ارزشیابی در این درس اغلب به سنجش حافظه محور، آزمون های کتبی و پرسش های بازتولیدی محدود می شود و کمتر به جنبه های خلاقیت، تحلیل انتقادی، درک هنری و توانایی های کاربردی زبان توجه می کند.در دهه های اخیر، پژوهشگران و صاحب نظران آموزشی بر ضرورت تحول در نظام ارزشیابی تاکید داشته و شیوه های نوآورانه ای همچون ارزشیابی کیفی توصیفی، پروژه محور، پرونده ی پیشرفت (پرتفولیو)، ارزشیابی همتا، خودارزشیابی، سنجش عملکردی، استفاده از بازی های آموزشی و بهره گیری از فناوری های نوین را پیشنهاد داده اند. این رویکردها ضمن افزایش انگیزه و مشارکت فعال دانش آموزان، زمینه تقویت مهارت های تحلیل متن، درک زیبایی شناسانه، خلاقیت ادبی و توانایی بیان شفاهی و کتبی آنان را فراهم می سازد.این مقاله مروری با هدف بررسی و تبیین شیوه های نوآورانه در ارزشیابی درس ادبیات فارسی، به تحلیل مطالعات نظری و تجربی داخلی و خارجی پرداخته و مزایا و چالش های هر یک از روش ها را مورد بررسی قرار می دهد. نتایج نشان می دهد که بهره گیری از ارزشیابی های نوین نه تنها به بهبود کیفیت یادگیری و افزایش علاقه مندی دانش آموزان منجر می شود، بلکه به معلمان نیز امکان می دهد با شناخت دقیق تر از فرایند یادگیری، آموزش خود را متناسب با نیازها و توانایی های فردی فراگیران تنظیم کنند. بدین ترتیب، بازنگری در رویکردهای ارزشیابی ادبیات فارسی می تواند راهکاری اساسی برای ارتقای سطح آموزش و تحقق اهداف تربیتی در نظام آموزشی باشد.

کلیدواژه ها:

نوآورانه ، ارزشیابی ، ادبیات فارسی