بررسی رابطه بین کمال گرایی و فرسودگی تحصیلی در دانش آموزان

هدف از این پژوهش بررسی رابطه بین کمال گرایی و فرسودگی تحصیلی در میان دانش آموزان بود. کمال گرایی به عنوان ویژگی شخصیتی شناخته می شود که در آن فرد انتظار دارد خود و دیگران بدون نقص باشند و هر گونه اشتباه یا نقص را قابل قبول نمی داند. این ویژگی می تواند تاثیرات مثبت و منفی بر عملکرد تحصیلی داشته باشد. از طرفی، فرسودگی تحصیلی به عنوان یک وضعیت روانی-عاطفی تعریف می شود که در نتیجه فشارها و استرس های مداوم تحصیلی ایجاد می شود و شامل خستگی هیجانی، بی علاقگی و کاهش انگیزه در دانش آموزان است. روش تحقیق از نوع همبستگی و توصیفی بود و جامعه آماری شامل دانش آموزان مدارس متوسطه بود. نمونه ای به تعداد ۲۰۰ دانش آموز به روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شدند. ابزارهای مورد استفاده شامل پرسشنامه کمال گرایی چندبعدی و پرسشنامه فرسودگی تحصیلی استاندارد بود که از نظر روایی و پایایی مورد تایید قرار گرفتند. داده ها با استفاده از روش های آماری نظیر ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.نتایج نشان داد که بین کمال گرایی کلی و فرسودگی تحصیلی رابطه مثبت و معنی داری وجود دارد؛ به این معنی که افزایش کمال گرایی با افزایش فرسودگی تحصیلی همراه است. همچنین، ابعاد مختلف کمال گرایی مانند کمال گرایی نرمال و کمال گرایی مرضی به طور جداگانه بررسی شدند. کمال گرایی مرضی که با نگرانی بیش از حد نسبت به خطاها و انتظارات غیرواقعی همراه است، بیشترین تاثیر را بر فرسودگی تحصیلی داشت. دانش آموزانی که در این بعد کمال گرایی نمرات بالاتری کسب کردند، بیشتر دچار خستگی، استرس و کاهش انگیزه در تحصیل شدند. یافته ها نشان می دهد که کمال گرایی مرضی می تواند به عنوان یک عامل خطرزا برای فرسودگی تحصیلی در نظر گرفته شود و نیاز است که در برنامه های آموزشی و روانشناسی مدرسه به این موضوع توجه ویژه شود. پیشنهاد می شود مداخلات روانشناختی برای کاهش نگرانی های کمال گرایانه و ارتقاء مهارت های مدیریت استرس در دانش آموزان اجرا شود تا بتوان از پیامدهای منفی فرسودگی تحصیلی جلوگیری کرد. در نهایت، این پژوهش اهمیت توجه به ویژگی های شخصیتی مانند کمال گرایی را در زمینه سلامت روان تحصیلی دانش آموزان برجسته می سازد و راهکارهایی برای بهبود شرایط روانی و تحصیلی آنان ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

کمال گرایی ، فرسودگی تحصیلی ، دانش آموزان ، استرس تحصیلی ، سلامت روان.