تحلیل چندسطحی تحول دیجیتال در صنعت و تجارت ایران: از چالش های ساختاری تا راهکارهای بومی

این پژوهش با به کارگیری رویکردی ترکیبی (تحلیل داده های ثانویه، مطالعات میدانی و مصاحبه های خبرگی) به بررسی نظام مند فرآیند تحول دیجیتال در صنعت و تجارت ایران پرداخته است. یافته های تحقیق نشان می دهد که شاخص بلوغ دیجیتال بنگاه های ایرانی با میانگین ۴۵.۲ از ۱۰۰، فاصله معناداری با استانداردهای جهانی (۸۵.۶) دارد. مهم ترین چالش های ساختاری شناسایی شده شامل محدودیت های زیرساختی (سرعت اینترنت متوسط ۴.۲ مگابیت بر ثانیه)، کمبود نیروی انسانی متخصص (تنها ۱۹٪ نیروی کار دارای مهارت های دیجیتال) و موانع نهادی (تحریم های فناوری) هستند. با این حال، مطالعه موردی شرکت های پیشرو (همچون استارتاپ های فین تک و تجارت الکترونیک) نشان می دهد که با اتخاذ راهکارهای بومی مانند بهره گیری از مدل های ترکیبی، تمرکز بر بازارهای منطقه ای و استفاده هوشمندانه از فناوری های متن باز، می توان بر بسیاری از این چالش ها فائق آمد. این مقاله با ارائه چارچوب چهاربعدی بلوغ دیجیتال (زیرساخت، نیروی انسانی، فرآیندها، اکوسیستم) و راهبردهای سه سطحی (کلان، صنعت، بنگاه)، نقشه راهی علمی برای تسریع تحول دیجیتال در ایران ترسیم می کند. یافته های این مطالعه علاوه بر غنای ادبیات دانشگاهی، می تواند مبنای تصمیم گیری برای سیاست گذاران (در طراحی برنامه های توسعه دیجیتال)، مدیران صنایع (در تدوین راهبردهای تحول) و پژوهشگران (در طراحی مطالعات آتی) قرار گیرد. نوآوری اصلی پژوهش در تلفیق تحلیل های کمی با مطالعات کیفی و ارائه راهکارهای عملیاتی متناسب با شرایط ایران است.

کلیدواژه ها:

تحول دیجیتال ، صنعت هوشمند ، تجارت الکترونیک ، چالش های ساختاری ، راهکارهای بومی ، بلوغ دیجیتال ، فناوری های پیشرفته ، اقتصاد دیجیتال