تحلیل چالش های حقوقی و اخلاقی فناوری های نوین در هنر: مطالعه ای بین رشته ای با تاکید بر هوش مصنوعی و NFTها

پیشرفت فناوری های نوین در عرصه ی هنر، چالش های بی سابقه ای در حوزه های حقوقی و اخلاقی ایجاد کرده است. این پژوهش با رویکردی ترکیبی (کمی-کیفی) به بررسی این چالش ها می پردازد. داده های کمی از پیمایش ۲۰۰ هنرمند دیجیتال و تحلیل ۵۰ پرونده ی حقوقی و داده های کیفی از مصاحبه با ۳۰ متخصص توسط محققانی گردآوری شده است. یافته ها نشان می دهد که ۷۸% از هنرمندان با نقض مالکیت فکری مواجه بوده اند و ۶۵% قوانین موجود را ناکارآمد می دانند. همچنین، ۴۲% از پرونده های حقوقی مرتبط با کلاهبرداری در بازار NFTها بوده است. تحلیل کیفی موید سه چالش کلیدی است: ۱. شکاف حقوقی در حمایت از آثار هوش مصنوعی، ۲. نقض حریم خصوصی در هنرهای داده محور، ۳. فقدان چارچوب های نظارتی برای NFTها. این مطالعه با استناد به نظریه های مالکیت فکری (Guadamuz, ۲۰۲۰) و اخلاق دیجیتال (Zuboff, ۲۰۱۹) موارد ذیل را پیشنهاد می کند: تدوین «قانون ویژه ی هنر دیجیتال» با محوریت هوش مصنوعی و NFTها، ایجاد «کد اخلاقی» برای استفاده از داده ها در هنر تعاملی، آموزش بین رشته ای به هنرمندان و حقوقدانان. نتایج این تحقیق می تواند مبنایی برای سیاست گذاری در حوزه ی هنر و فناوری در ایران و سایر کشورهای درحال توسعه باشد.

کلیدواژه ها:

هنر دیجیتال ، هوش مصنوعی ، NFTها ، حقوق مالکیت فکری ، اخلاق فناوری ، حریم خصوصی ، کلاهبرداری دیجیتال ، سیاست گذاری فرهنگی