تاثیر عوامل اقلیمی بر پوشش گیاهی و علوفه تولیدی مراتع

هدف: مدیریت صحیح اکوسیستم مرتع مستلزم درک صحیحی از ارتباط بین عوامل بوم شناختی شامل اقلیم، فیزیوگرافی، خاک، پوشش گیاهی و موجودات زنده می باشد. تعیین میزان تولید در مراتع جهت محاسبه ظرفیت چرا از موارد اساسی در مرتعداری و تغییرات مکانی-زمانی علوفه تولیدی از معیارهای اساسی تعیین کننده وضعیت و سلامت اکوسیستم های مرتعی به حساب می آیند. نتایج: پارامترهای اقلیمی به ویژه درجه حرارت از مهمترین عوامل موثر بر درصد پوشش گیاهی، فراوانی، ترکیب گیاهی و تولید در مراتع هستند. کاهش بارندگی، افزایش درجه حرارت و تبخیر در غالب نقاط کشور سبب کاهش کمیت و کیفیت مراتع و کاهش تولید محصولات دامی خواهند شد. البته، پاسخ گونه های مختلف گیاهی به تغییر اقلیم بیش از همه به فرم رویشی آن ها و شرایط اکولوژیک منطقه رویش بستگی دارد. به عنوان مثال، علفزارها نسبت به بوتهزارها حساسیت بیشتری به تغییرات بارندگی نشان می دهند، زیرا ساقههای چوبی گیاهان بوتهای از نظر ساختاری بهتر از گندمیان میتوانند محتوای آب موجود در خاک را حفظ کنند. در علفزارها تغییر میزان و الگوی بارندگی اثر معنیداری بر رشد گیاه و تنوع گونهای خواهد داشت. همچنین، گندمیان یکساله نسبت به گندمیان پایا سریعتر به تغییرات بارندگی عکس العمل نشان میدهند. در مناطق مختلف کشور، زمان و نحوه پراکنش بارندگی متفاوت است. در شمال کشور، فرسایش خاک به دلیل وقوع بارندگی های سیل آسا و در مناطق غربی کشور نیز ریزگردها از عوامل مهم در تخریب مراتع می باشند. نتیجه گیری: با توجه به اینکه علوفه تولیدی در مراتع و به تبع آن فیزیولوژی دام متاثر از تغییرات اقلیمی خواهند بود، بررسی میزان تولید علوفه تحت سناریوهای مختلف تغییر اقلیم به منظور شناسایی تغییرات احتمالی در آینده و برنامه ریزی های مدیریتی جهت دامداری مقرون به صرفه، به ویژه در مواقع خشکسالی ضرورت دارد.

کلیدواژه ها:

بارندگی ، تولید ، درجه حرارت ، ظرفیت چرایی ، مدیریت پایدار