تعیین روایی سازه و پایایی "مقیاس خود کارآمدی تکلیف" برای فعالیت های روزانه سالمندان

مقدمه و هدف: به دلیل تاثیر خود کارآمدی ادراک شده بر انجام فعالیت های زندگی روزانه سالمندان، نبود ابزاری روا و ضرورت سنجش این سازه در کشور، هدف تحقیق، رواسازی نسخه فارسی "مقیاس خود کارآمدی تکلیف" بود. روش شناسی: جامعه آماری این تحقیق عبارت بودند از سالمندان زن و مرد شهر اراک که در مجموع ۴۸۲ آزمودنی شامل ۱۹۰ زن (%۰۳/۴۰) و ۲۸۱ مرد (%۷/۵۹) با میانگین سنی ۸۶/۶۸ سال از ۸ منطقه بودند و به طور در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای تحقیق، پرسشنامه بسته-پاسخ مشخصات فردی (شامل سن، جنس، فراوانی افتادن در یکسال گذشته، و غیره) و "مقیاس خود کارآمدی تکلیف"بود. برای تحلیل داده ها از تحلیل  تاییدی، با استفاده از چرخش واریماکس استفاده شد. تعیین پایایی مقیاس با ضریب همبستگی پیرسون، آلفای کرونباخ و همبستگی درون طبقه ای محاسبه شد. برای بررسی روایی تفکیکی از تحلیل واریانس و برای تحلیل داده ها از نرم افزار SPSS-۱۶ استفاده شد. یافته ها: تحلیل داده ها، به استخراج ۲ عامل، ۱)خود کارآمدی مراقبت از خود و ۲)خود کارآمدی تحرک منجر شد که به ترتیب حدود %۷۷ و بیش از %۸ واریانس کل را تبیین کردند. پایایی آزمون مجدد ۹۰/۰ برای مقیاس به دست آمد. همبستگی گویه ها با نمره کل بین ۴۶/۰  تا ۹۱/۰ متغیر و معنی دار بود (p≤۰.۰۰۱). پایایی درونی کل مقیاس و زیرمقیاس های ۱ و ۲ به ترتیب ۸۸/۰، ۸۹/۰ و ۸۷/۰ و پایایی درون طبقه ای، ۸۸/۰ بود. میانگین نمره کل خودکارآمدی تکلیف آزمودنی های بدون سابقه افتادن (۲۱/۲۱±۶۷/۱۶۵)از آزمودنی های با سابقه یک (۶۷/۳۶±۲۱/۱۴۵)، دو (۷۸/۴۱±۹۱/۱۳۷) و سه (۰۷/۵۲±۲۴/۱۰۶) افتادن در یک سال گذشته به طور معنی داری بالاتر بود که روایی تفکیکی (افتراقی) مقیاس را تایید کرد. نتیجه گیری: این نتایج، روایی و پایایی نسخه فارسی مقیاس خود کارآمدی تکلیف را برای سالمندان ساکن در جامعه تایید کرد. این مقیاس روا و پایا می تواند برای اهداف آموزشی، پژوهش و بالینی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

خود کارآمدی تکلیف ، روایی ، پایایی ، سالمند