مدل سازی و شبیه سازی وضعیت پایداری صندوق های بازنشستگی بر اساس ریسک های حقوق و دستمزد و نرخ بازده سرمایه با رویکرد پویاشناسی سیستم ها (موردمطالعه سازمان تامین اجتماعی)

در قرن اخیر، کشورهای مختلف در سطح دنیا از جمله ایران شاهد تحولی در سیستم های بازنشستگی از طریق ایجاد صندوق های بازنشستگی برای تامین و اداره دارایی های بازنشستگی و نیز پرداخت مزایای بازنشستگی از طریق این دارایی ها بود. عملکرد و وضعیت مالی صندوق های بازنشستگی بر آینده میلیون ها نفر تاثیر دارد. ازآنجایی که صندوق های بازنشستگی از بازیگران اصلی حوزه های سیاسی، اجتماعی و اقتصادی کشور به شمار می روند، به همین دلیل بحران مربوط به این صندوق ها و عدم اتخاذ راهبردهای مناسب در ارتباط با مدیریت این بحران ثبات حوزه های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی کشور را با مخاطراتی جدی روبه رو می کند. از طرفی ریسک هایی چون نرخ حقوق و دستمزد، نرخ مستری و همچنین نرخ بازده سرمایه گذاری های صندوق های تامین اجتماعی می تواند مورد توجه ویژه مدیران این صنعت باشد. در این تحقیق نخست عوامل موثر روی تعادل صندوق های بازنشستگی شناسایی شده است. سپس از روش پویایی سیستم ها به منظور مدل سازی، شبیه سازی و در نهایت ارزیابی تعادل مالی صندوق های بازنشستگی استفاده شده است. شبیه سازی یاد شده در نرم افزار ونسیم و در یک افق زمانی ۷۰ ساله انجام شده است. نتایج حاصل از شبیه سازی سیستم منابع و مصارف صندوق بازنشستگی نشان داده است بروز بحران بازنشستگی در وضعیت فعلی صندوق در آینده ای نزدیک خواهد بود. همچنین ارزیابی سناریوهای مختلف در انتهای شبیه سازی نشان داده است که افزایش نرخ بازده و نرخ دستمزد بیشترین اثر مثبت و افزایش نرخ مستمری های پرداختی بیشتری تاثیر منفی را بر پایداری صندوق دارد.

کلیدواژه ها:

صندوق بازنشستگی ، تعادل منابع و مصارف ، شبیه سازی سیستم های پویا ، ریسک دستمزد و مستمری ، ریسک نرخ بازده سرمایه